Skip to:

Rzecznik Praw Dziecka zaniepokojony jest, że konsekwencją utraty mocy przepisów standaryzujących opiekę okołoporodową, będzie pozostawienie kwestii monitorowania losów dziecka od momentu urodzenia poza regulacją prawa.

Marek Michalak w wystąpieniu do Ministra Zdrowia Konstantego Radziwiłła zwraca uwagę, że 31 grudnia 2018 r. utraci moc kilka rozporządzeń, w tym to z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem (Dz. U. z 2016 r. poz. 1132). Jeżeli do tego czasu Minister Zdrowia nie wyda innych przepisów wykonawczych w tym zakresie, kwestie monitorowania losów dziecka od momentu urodzenia – o co zabiegał RPD – pozostanie poza regulacją prawa.

- Uszczelnienie monitorowania losów dziecka miało na celu zapobieżenie „zagubieniu” najmłodszych w sytuacji niezgłoszenia dziecka do placówki medycznej i objęcia go opieką. Konieczność uregulowania tej materii podyktowana była występowaniem drastycznych przypadków zaniedbywania małych dzieci. Dla przykładu, historia chłopca przywiezionego do szpitala w stanie skrajnego wyniszczenia organizmu i półrocznej dziewczynki zmarłej w wyniku zagłodzenia, o których donosiły media w 2014 r. – wyjaśnia Marek Michalak.

Co zmieniło się w 2015 r.? Nałożono na podmiot leczniczy sprawujący opiekę nad noworodkiem prawny obowiązek przekazania położnej podstawowej opieki zdrowotnej zgłoszenia o porodzie. Położna podstawowej opieki zdrowotnej powinna podjąć opiekę nad noworodkiem nie później niż w ciągu 48 godzin od otrzymania zgłoszenia. W celu udokumentowania skuteczności przekazania zgłoszenia o porodzie, konieczne jest uzyskanie potwierdzenia odbioru tego zgłoszenia, które jest dołączane do wewnętrznej dokumentacji noworodka prowadzonej przez podmiot leczniczy dokonujący jego wypisu. Ponadto podmiot leczniczy sprawujący opiekę nad noworodkiem jest zobligowany w dniu wypisu do poinformowania powiatowego centrum pomocy rodzinie w miejscu pobytu matki i noworodka o przypadku podejrzenia wystąpienia dysfunkcji opiekuńczo-wychowawczych w rodzinie noworodka i braku współpracy matki lub opiekunów prawnych noworodka w ustaleniu położnej podstawowej opieki zdrowotnej lub podmiotu wykonującego działalność leczniczą w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, przejmujących opiekę nad noworodkiem.

- Przepisy te są niezbędne dla uszczelnienia systemu obiegu informacji o dziecku, a w konsekwencji uniknięcia przypadków zaniedbań w opiece nad noworodkiem – podkreśla RPD.

Rzecznik odnosi się również do standardów dotyczących opieki lekarskiej nad kobietą w ciąży.

- Stosowanie standardów w postępowaniu medycznym jest nieocenione, gdyż gwarantuje pacjentom z takimi samym rozpoznaniem i o takiej samej charakterystyce, leczenie w ten sam sposób i na tym samym poziomie, niezależnie od ośrodka, w którym podjęli leczenie – co wyraża konstytucyjna zasada równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Standaryzacja oznacza, że nie od subiektywnej oceny lekarza i jego dobrej woli zależy, czy np. pacjentka z silnymi bólami porodowymi skorzysta z metod łagodzenia bólu – zauważa.

W opinii RPD, określenie przez Ministra Zdrowia standardów w formie rozporządzenia stanowiło niewątpliwie „krok na przód” w budowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego dzieci i ich matek, w poszanowaniu ich podstawowych praw jako człowieka, obywatela i pacjenta. Umocowanie standardów w randze rozporządzenia stanowiło gwarancję ich przestrzegania.

Marek Michalak w wystąpieniu generalnym do Konstantego Radziwiłła zwrócił się o dokonanie analizy zgłoszonego problemu, a także podjęcie niezbędnych dla ochrony praw dziecka działań legislacyjnych, poprzez skorzystanie z udzielonego Ministrowi Zdrowia upoważnienia ustawowego i ponowne wprowadzenie tożsamych przepisów zapewniających bezpieczeństwo zdrowotne dzieci.

Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Zdrowia

Odpowiedź MZ