Skip to:

Rzecznik Praw Dziecka kolejny raz w wystąpieniu do Ministra Sprawiedliwości podnosi problem braku precyzyjnych regulacji określających szczególny tryb postępowania kuratora sądowego, któremu sąd nakazał przymusowe odebranie dziecka oraz innych osób/służb współdziałających z kuratorem przy odbieraniu dziecka.

W świetle obowiązujących przepisów kurator rodzinny jest organizatorem, a zarazem wykonawcą przymusowego odebrania dziecka – to on wyznacza miejsce i określa termin, w którym ta czynność zostanie wykonana, powiadamia o terminie swoich czynności uprawnionego albo osoby lub przedstawiciela instytucji przez niego upoważnionej, żąda, w razie potrzeby, pomocy odpowiednich instytucji, w tym organów opieki społecznej oraz sporządza do akt sprawy pisemną notatkę z przebiegu tej czynności.

- Brakuje rozwiązań, które w sposób precyzyjny określałyby kompetencje poszczególnych osób uczestniczących w procedurze odebrania dziecka: kuratora, osoby uprawnionej albo osoby lub przedstawiciela instytucji przez niego upoważnionej, funkcjonariusza Policji, pracownika organu opieki społecznej lub innej powołanej do tego instytucji, oraz zasady ich współpracy – zaznacza Marek Michalak.

Rzecznik już w 2010 roku w wystąpieniu do resortu sprawiedliwości zwracał uwagę na potrzebę nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego poprzez wprowadzenie delegacji ustawowej, uprawniającej do wydania aktu wykonawczego, regulującego procedurę przymusowego odebrania dziecka, która powinna w sposób jasny, systemowy i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych regulować sposób postępowania kuratora oraz innych służb uczestniczących w odbiorze dziecka, ujednolicić zasady postępowania w sytuacji, kiedy wymagana jest pomoc Policji, służb medycznych, pracowników socjalnych czy psychologów, określić sposób przygotowania dziecka i jego rodziców/opiekunów do czynności przymusowego odebrania.

W 2014 roku Rzecznik zwracał się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o dokonanie analizy przepisów o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką pod kątem ich kompletności i ewentualnie podjęcie działań zmierzających do ich uzupełnienia. Sygnalizował też problem obowiązku uczestniczenia rodziny zastępczej bądź przedstawiciela placówki opiekuńczo-wychowawczej w czynności przymusowego odebrania dziecka na podstawie art. 5989 k.p.c.

- Pojęcie „pomoc” w odniesieniu do uprawnienia kuratora do żądania od Policji oraz organu opieki społecznej lub innej powołanej do tego instytucji pomocy jest nieostre, nieprecyzyjne. Z informacji, jakie docierają do Biura RPD wynika, że istnieją wątpliwości jakiej pomocy może żądać kurator od pracowników jednostek pomocy społecznej i pieczy zastępczej. Również sami kuratorzy zgłaszają wątpliwości, jakich środków interwencji mogą domagać się od Policji oraz innych służb. Ustawa nie podaje w tym zakresie żadnych rozwiązań. Zakres pomocy wymaga zatem doprecyzowania – zaznacza Rzecznik, wskazując, że wykonywanie orzeczeń o odebraniu dzieci wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ istnieje ryzyko wyrządzeniem mu krzywdy fizycznej lub moralnej.

Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Sprawiedliwości