Skip to:

Rzecznik Praw Dziecka przedstawił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji uwagi wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium RP oraz niektórych innych ustaw.

Zdaniem Rzecznika, proponowane zmiany zmierzają do bardzo poważnej reformy polskiego prawa migracyjno-azylowego. Niestety, znaczna część propozycji rządu może – w ocenie Rzecznika – naruszać podstawowe prawa cudzoziemców (dorosłych i dzieci), takie jak prawo do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, czy też prawo do ochrony przed nieuzasadnionym i arbitralnym pozbawieniem wolności. Mając powyższe na uwadze, w przedstawionym Ministrowi stanowisku, Rzecznik odnosił się w szczególności do tych zmian, które mogłyby negatywnie odbić się na rzetelności postępowań i prawidłowości decyzji wydawanych wobec małoletnich cudzoziemców. Rzecznik krytykował także te propozycje rządu, które wiązałyby się z nieuzasadnionym karaniem dzieci za podjętą przez ich rodziców decyzję o przyjeździe do Polski i ubieganiu się o ochronę w naszym kraju.

Rzecznik krytycznie odniósł się do propozycji wykreślania z ustawy o cudzoziemcach art. 331. Przepis ten chroni obecnie przed wydaleniem cudzoziemców, którzy złożyli do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na decyzję o zobowiązaniu ich do powrotu do kraju pochodzenia. W przypadku, gdy taka osoba złoży wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, rozstrzygnięcie to nie może być wykonane do czasu rozpoznania tego wniosku przez sąd. W praktyce zaś, sądy administracyjne od wielu lat zgodnie wstrzymywały wykonanie zaskarżonych przez cudzoziemców decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Przepis art. 331 ustawy o cudzoziemcach uchronił przed wydaleniem, m.in. małoletnią Darynę, w której sprawie to Rzecznik Praw Dziecka złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uchylenie tego przepisu będzie oznaczało, że wiele decyzji naruszających prawa dzieci i prowadzących do zaburzenia ich rozwoju psychofizycznego zostanie wykonanych przed poddaniem ich kontroli niezawisłego sądu.

Rzecznik zdecydowanie sprzeciwił się również obligatoryjnemu umieszczaniu w strzeżonych ośrodkach wszystkich cudzoziemców (w tym rodzin z małoletnimi dziećmi), którzy złożą na granicy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a nie posiadają wizy umożliwiającej wjazd do Polski. Zgodnie z propozycją rządu, sąd nie mógłby w takim przypadku zastosować wobec cudzoziemców mniej dolegliwych środków, np. obowiązku zgłaszania się w określonych odstępach czasu do organu Straży Granicznej. Tego rodzaju propozycja, która najbardziej uderzyłaby w małoletnie dzieci, stawiałaby je nawet w gorszej sytuacji niż cudzoziemców, którzy, np. nielegalnie przekroczyli granicę (wobec nich detencja nie byłaby obligatoryjna, a sąd mógłby zastosować mniej uciążliwe środki prawne). Rzecznik ponowił jednocześnie apel o wprowadzenie całkowitego zakazu umieszczania małoletnich w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców.

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka (PDF)