Skip to:

Okna z kratami, ogrodzenia z drutem kolczastym i życie w kontenerze – to wizja przebywania cudzoziemców - w tym dzieci - w strzeżonych ośrodkach, która wyłania się z projektu sygnowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z pomysłami nie zgadza się Rzecznik Praw Dziecka. – To może spowodować traumę u małoletnich – uważa Marek Michalak.

W MSWiA toczą się prace legislacyjne nad projektem rozporządzenia zmieniającego obecnie obowiązujące rozporządzenie w sprawie strzeżonych ośrodków i aresztów dla cudzoziemców. Autorzy projektu proponują w nim m.in. możliwość instalowania krat z prętów lub płaskowników w oknach pokoi dla cudzoziemców, obligatoryjne zabezpieczenie ogrodzenia strzeżonego ośrodka drutem kolczastym oraz możliwość umieszczania rodzin z dziećmi w kontenerach mieszkalnych.

- Wielokrotnie zwracałem się o zmianę przepisów, tak aby zakazywały detencji małoletnich cudzoziemców, ponieważ może to pozostawić trwały ślad w ich psychice. Skoro przepisów nie zmieniono, należy zrobić wszystko, aby stosowanie tego rodzaju środka, skutkującego pozbawieniem dzieci wolności, w jak najmniejszym stopniu negatywnie odbiło się na ich dalszym rozwoju – pisze Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak w wystąpieniu do Mariusza Błaszczaka.

RPD przypomina, że choć niektóre z przesłanek uzasadniających detencję odpowiadają czynom zabronionym (wykroczeniom), to umieszczenie w placówce detencyjnej nie stanowi kary za tego rodzaju naruszenie przepisów prawa. Stosowanie tego rodzaju środka ma jedynie zabezpieczać prawidłowy tok postępowań administracyjnych w sprawie udzielenia cudzoziemcom ochrony międzynarodowej lub w sprawie zobowiązania ich do powrotu.

Rzecznik szczególnie zaniepokojony jest propozycją umożliwiającą instalowanie krat w oknach pokoi dla cudzoziemców. Warto przypomnieć, że montażu zabezpieczeń zakazano w 2015 r. po interwencji m.in. RPO oraz organizacji pozarządowych, wskazując na brak konieczności stosowania tego typu zabezpieczeń wobec osób, w stosunku do których prowadzone jest postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub w sprawie zobowiązania do powrotu, zwłaszcza zaś – wobec dzieci.

- Uważam, że propozycja przywrócenia możliwości instalowania krat w oknach pokoi dla cudzoziemców jest krokiem wstecz. Dzieciom umieszczonym w strzeżonych ośrodkach bardzo trudno jest zrozumieć, dlaczego trafiły do tych placówek i z jakich powodów są w ten sposób „karane” przez polskie władze. Obecność krat w oknach pokoi mieszkalnych jedynie wzmocniłaby tego rodzaju odbiór przez dzieci ich pobytu w ośrodku zamkniętym – uważa RPD.

Rzecznik krytycznie odnosi się także do pomysłu grodzenia budynków, w których mieszkają cudzoziemcy drutem kolczastym oraz przepisu, zgodnie z którym pomieszczenia mieszkalne strzeżonego ośrodka (pokoje dla cudzoziemców, umywalnie i ustępy) mogłyby być lokowane w kontenerach mieszkalnych.

- Lokowanie pomieszczeń mieszkalnych strzeżonych ośrodków w kontenerach, których okna byłyby od zewnątrz zabezpieczane kratami, ponadto na terenie otoczonym ogrodzeniem zwieńczonym drutem kolczastym, bez wątpienia dodatkowo poważnie traumatyzowałoby przebywające w nich dzieci – uważa Marek Michalak.

RPD zaapelował do Mariusza Błaszczaka o rezygnacje z proponowanego rozwiązania umożliwiającego instalowanie krat z prętów lub płaskowników w oknach pokoi dla cudzoziemców – przynajmniej w przypadku strzeżonych ośrodków, w których mogłyby być umieszczane dzieci; modyfikację przepisów rozporządzenia w zakresie obligatoryjnego zabezpieczania ogrodzenia strzeżonego ośrodka drutem kolczastym, poprzez całkowite odstąpienie od stosowania tego rodzaju zabezpieczeń – przynajmniej w przypadku strzeżonych ośrodków, w których mogłyby być umieszczane dzieci oraz wyłączenie możliwości umieszczania rodzin z dziećmi w kontenerach mieszkalnych.

Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (PDF)