Skip to:

- Wprowadzenie programu „Rodzina 500 plus” 1 kwietnia 2016 r. niewątpliwie dało wielu rodzinom poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego oraz spowodowało podniesienie jakości ich życia – zwraca uwagę Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak i przypomina, że do Biura Rzecznika Praw Dziecka w dalszym ciągu wpływają zgłoszenia dotyczące sytuacji rodzin, w tym niepełnych – w większości osób samotnie wychowujących dziecko, będących w trudnej pozycji materialnej, którzy z uwagi na nieznaczne przekroczenie progu dochodowego nie zostali objęci pomocą Państwa w wychowaniu dziecka lub to świadczenie utracili. - Rodzice Ci nie mogą liczyć na żadną pomoc z pozaubezpieczeniowego systemu wsparcia rodzin – podkreśla RPD w wystąpieniu do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Elżbiety Rafalskiej.

Planowane zwiększenie minimalnego wynagrodzenia za pracę od stycznia 2019 r. do kwoty 2220 zł brutto (1613 zł netto) będzie powodowało, że w dalszym ciągu samotny rodzic wychowujący jedno dziecko, zarabiający minimalną pensję, przekroczy próg dochodowy uprawniający zarówno do świadczenia wychowawczego (o 6,5 zł) jak również świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego nawet po wprowadzeniu planowanych zmian progu dochodowego.

Już na etapie prac legislacyjnych nad ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci Rzecznik Praw Dziecka, kierując uwagi do projektu ustawy apelował o objęcie prawem do świadczenia wychowawczego każdego dziecka w rodzinie, niezależnie od dochodu rodziny. Zwracał także uwagę na trudną sytuację samotnego rodzica z jednym dzieckiem (wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka: do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 13 stycznia 2016 r., Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 7 lutego 2016 r., do Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z 12 lutego 2016 r. ).

- Jeżeli nie jest planowana likwidacja progu dochodowego, to dobrym rozwiązaniem wydaje się wprowadzenie na grunt ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci tzw. systemu „złotówka za złotówkę”, stosowanego obecnie przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na przyznanie świadczeń rodzinom, których dochód nieznacznie przekracza kryterium z tym, że w pomniejszonej kwocie. To, że rodziny te przekroczyły nieznacznie próg dochodowy nie oznacza, ze ich sytuacja materialna tak się poprawiła, tylko kryterium dochodowe jest tak niskie, że większość rodzin nie ma realnej szansy aby otrzymać świadczenie – podkreśla Marek Michalak.

Zdaniem Rzecznika są to w dalszym ciągu rodziny wymagające pomocy ze strony Państwa. Szacuje się, że w rodzinach samotnie wychowujących uprawnionych do świadczenia wychowawczego jest 767 tys. dzieci, co stanowi 20,5% ogółu dzieci uprawnionych (3 743 tys. dzieci stan czerwiec 2018 r.).

Zbyt niskie kryterium dochodowe doprowadziło do sytuacji, w której w ciągu ostatniego roku świadczenie wychowawcze utraciło 156 tys. rodzin (w połowie ubiegłego roku świadczenie pobierało 726 tys., a obecnie 570 tys. jedynaków).

Rzecznik Praw Dziecka wystąpił do szefowej MRPiPS o zwrócenie uwagi na szczególną sytuację dzieci wykluczonych z jakiejkolwiek formy pomocy finansowej oraz podjęcie działań zmierzających do rozwiązania wielokrotnie sygnalizowanego problemu.

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (PDF)