Skip to:

W sierpniu 2018 r. Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak przekazał Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Elżbiecie Rafalskiej swoje uwagi co do wybranych przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz ustawy o pomocy społecznej, dotyczących cudzoziemców ze zgodą na pobyt ze względów humanitarnych w Polsce.

Zgoda ta jest formą bezterminowego prawa pobytu, a udziela jej się m.in., gdy w kraju pochodzenia zagrożone jest życie, wolność albo inne prawa podstawowe cudzoziemców, a także gdy zobowiązanie ich do opuszczenia Polski naruszałoby prawa dziecka lub prawo do ochrony życia rodzinnego i prywatnego. Obecnie, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych w naszym kraju posiada około 2 tysiące osób, z których ponad 1/3 stanowią dzieci.

W wystąpieniu do Minister Elżbiety Rafalskiej, Rzecznik zwrócił uwagę, że ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie pozwala obecnie na objęcie rodzin korzystających ze zgody na pobyt ze względów humanitarnych m.in. mechanizmami wsparcia rodziny, a dzieci opuszczających pieczę zastępczą – pomocą dla osób usamodzielnianych. Tym samym, przepisy te – bez uzasadnionej przyczyny – traktują tę grupę cudzoziemców gorzej niż obcokrajowców, którym przyznano inne formy bezterminowego prawa pobytu w Polsce.

Marek Michalak podkreślił ponadto, że aktualne przepisy, choć pozwalają na objęcie pieczą zastępczą dzieci, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych, mogą uniemożliwiać powierzenie jej sprawowania np. ich babci, cioci, czy wujkowi, jeśli ci również posiadają „tylko” tę zgodę. Bardzo często byłoby to tymczasem najkorzystniejsze z punktu widzenia dobra dziecka – stwierdził Rzecznik Praw Dziecka.

W odpowiedzi na powyższe wystąpienie, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapewniła, że uwagi Rzecznika zostaną przeanalizowane podczas trwających prac nad zmianą ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Czytaj także: Niezbędne większe wsparcie dla rodzin cudzoziemców w Polsce

W ostatecznej wersji projektu ustawy nowelizującej, skierowanej przez Rząd do Sejmu, w pełni uwzględniono postulat Rzecznika, aby cudzoziemcom ze zgodą na pobyt ze względów humanitarnych (dzieciom i osobom sprawującym nad nimi pieczę) przyznać dostęp do wszystkich instrumentów pomocowych przewidzianych w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. 

- Dziękuję za tę decyzję, którą odbieram jako wyraz poczucia odpowiedzialności za losy i dobro dzieci, które odnalazły w naszym kraju drugą ojczyznę i którym, w związku z tym, udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium RP – podkreślił Marek Michalak.

Rzecznik Praw Dziecka zwrócił się jednocześnie do Minister Elżbiety Rafalskiej o ponowne rozważenie propozycji przyznania beneficjentom zgody na pobyt ze względów humanitarnych pełnego dostępu do form wsparcia przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, czego również dotyczyło wystąpienie z sierpnia 2018 r.

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (PDF)