Skip to:

- Osobom wykonującym zawód psychologa powinno zapewnić się jasne zasady wykonywania zawodu, natomiast pacjentom zagwarantować, że udzielana pomoc będzie fachowa, a w przypadku podjęcia przez psychologa działań sprzecznych z zasadami sztuki czy etyki zawodowej, precyzyjne określenie możliwości dochodzenia swoich praw mówi Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak, wskazując na niezwykle ważną rolę pomocy psychologicznej dla ochrony zdrowia, w szczególności na zalety psychoterapii oraz konieczność zapewnienia szerokiego dostępu do niej i możliwości jej wyboru.

- Nieprofesjonalne wykonywanie usług psychologicznych stanowi zagrożenie dla dziecka. Trudno kontrolować te usługi skoro brak regulacji związanych z wykonywaniem zawodu psychologa. Te regulacje są potrzebne – dodaje RPD.

10 lat temu weszła w życie ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie psychologów. Ustawa nie zaczęła być jednak stosowana.

Wznowienie prac nad ustawą o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów

9 lipca 2018 r. w Biurze Rzecznika Praw Dziecka  odbyło się spotkanie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka z przewodniczącym Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Psychologów Sławomirem Makowskim. W spotkaniu uczestniczyli także pracownicy Biura Rzecznika Praw Dziecka i członkowie Zarządu Krajowego OZZP.

Tematem spotkania była wciąż nieaktywna ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów w kontekście zapaści w opiece psychiatryczno-psychologicznej nad dziećmi i młodzieżą w Polsce.

Dyskutowano o korzyściach płynących z podjęcia prac nad nową ustawą o zawodzie psychologa, które zostały wstrzymane w 2016 r. w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z uwagi na przewidziany w przepisach dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 s. 22, z późn.zm.), zmienionej przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.Urz. UE L 354, s. 132) - przegląd zawodów regulowanych w państwach członkowskich UE, w tym zawodu psychologa.  Po jego zakończeniu Komisja Europejska stwierdziła, że konieczne jest wprowadzenie dyrektywy stanowiącej ogólnounijny mechanizm analizy proporcjonalności - który będzie stosowany przez wszystkie państwa członkowskie w podobny sposób - w celu zwiększenia jasności stosowanych kryteriów regulowania zawodów. Prace legislacyjne nad tym dokumentem nie zostały jeszcze zakończone.

Brak jasnego uregulowania zawodu psychologa co rodzi wiele problemów, w szczególności dla organizatorów opieki psychologicznej nad dziećmi i młodzieżą w naszym kraju.

Wobec wzrostu zapotrzebowania na usługi psychologiczne dla najmłodszych i wraz z obserwowanym od lat zwiększeniem liczby osób z wykształceniem psychologicznym w Polsce niezbędne są regulacje i działania na rzecz określenia standardów psychologicznych w opiece nad dziećmi i młodzieżą. Podstawą jest rozstrzygnięcie dalszych losów ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, która m.in. daje odbiorcy usług psychologicznych i pracodawcy  możliwość zweryfikowania, czy dana osoba posiada prawo wykonywania zawodu. Jest to szczególnie istotne w wypadku pomocy udzielanej dzieciom – dla nich skutki działań wykonywanych przez osobę bez należytego wykształcenia mogą być drastyczne.

Jakość świadczonych usług psychologicznych  powinna być na bieżąco weryfikowana. Powinien też istnieć  organ, do którego będzie można zwrócić się z zażaleniem na niewłaściwie wykonaną usługę psychologiczną (odpowiedzialność zawodowa psychologa) oraz który będzie sprawował nadzór nad wykonywaniem tego zawodu.

Do wzrostu jakości usług powinien przyczynić się systematycznego kształcenia zawodowego – wyeliminuje to możliwość zdobycia określonych uprawnień i bazowanie na tym przez lata.

Wprowadzenie w życie przepisów ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów zapewni to, że usługi psychologiczne będzie świadczył wykształcony psycholog, którego praca będzie monitorowana  w zakresie jej wykonywania zgodnie ze standardami, co jest gwarantem bezpieczeństwa dla odbiorców. Dlatego warto jak najszybciej wznowić pracę nad tym aktem prawnym, mimo że powód ich zablokowania jest nadal aktualny.

OZZP podczas spotkania przedstawił także postulat aby, równolegle do prac nad ustawą o zawodzie psychologa poszczególne resorty – zdrowia, oświaty, pracy i polityki społecznej, sprawiedliwości i obrony narodowej – powinny przeprowadzić analizę zasobów aktualnej kadry psychologicznej (pod kątem wykształcenia i przygotowania zawodowego) i dopiero na tej podstawie wypracować aktualne wymogi zatrudniania specjalistów świadczących pomoc dzieciom i młodzieży, a także organizować formy dokształcania zawodowego.