Skip to:

27 stycznia 2014 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu karnego oraz Kodeksu postępowania karnego, uwzględniająca wnioski Rzecznika Praw Dziecka skierowane do Ministra Sprawiedliwości w wystąpieniach z 25 maja 2010 r., 30 listopada 2011 r., 2 kwietnia 2012 r. oraz 14 grudnia 2012 r.

Zgodnie z postulatami Rzecznika, mającymi na celu ochronę osoby małoletniej powyżej 15 roku życia, do Kodeksu karnego wprowadzono przepisy umożliwiające wszczynanie śledztw o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej z urzędu. Zainicjowanie takiego postępowania nie będzie już uzależnione od wniosku ofiary. Dotyczy to przestępstw zgwałcenia, nadużycia stosunku zależności lub wykorzystania krytycznego położenia oraz wykorzystania bezradności innej osoby lub jej upośledzenia umysłowego w celu doprowadzenia do obcowania płciowego.

Nowela Kodeksu postępowania karnego zrealizowała podnoszone od lat przez Rzecznika postulaty większej ochrony małoletnich przesłuchiwanych w postępowaniu karnym w charakterze świadków, w szczególności przed ich przed wtórną wiktymizacją. Jednokrotnym przesłuchaniem w toku całego postępowania będą objęci także małoletni, którzy ukończyli 15 lat, w sytuacjach kiedy istnieje obawa, że przesłuchanie mogłoby niekorzystnie wpłynąć na ich psychikę.

Szczególny tryb przesłuchania stosowano jedynie w przypadku pokrzywdzonych przestępstwami przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz przeciwko rodzinie i opiece. Teraz ochronie będą podlegać również małoletni pokrzywdzeni oraz świadkowie w sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, jak również małoletni - ofiary handlu ludźmi.

Małoletniego można będzie przesłuchiwać wyłącznie wtedy, gdy jego zeznania mogą być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego w niektórych sytuacjach dziecko może uniknąć konieczności udziału w postępowaniu karnym, które najczęściej jest traumatycznym dla niego przeżyciem.

Kolejnym istotnym elementem jest wprowadzenie obligatoryjnego utrwalania przesłuchania w formie audiowizualnej, co pozwoli uniknąć w wielu przypadkach – tak jak to było do tej pory – konieczności powtórnego dokonywania tej czynności. Doprecyzowano również, że czynności z udziałem małoletniego mają odbywać się w specjalnie do tego przystosowanym pomieszczeniu, tzw. „Przyjaznym pokoju”, którego wygląd i warunki jakim powinien odpowiadać, określać będzie akt wykonawczy do ustawy.