Skip to:

8 września 2016 r. Prezydent RP Andrzej Duda skierował do Sejmu RP inicjatywę ustawodawczą dotyczącą nowelizacji Kodeksu karnego i ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Z inicjatywą zwiększenia prawnokarnej ochrony małoletnich wystąpił do Prezydenta RP Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak.

Brutalne pobicie i ciężkie uszkodzenie ciała dziecka nie może być traktowane tak samo jak kradzież z włamaniem. Pobicie nie jest wyłamaniem zamka w drzwiach, a ciężkie uszkodzenie ciała dziecka kradzieżą telewizora – jak mamy w obecnie obowiązującym prawie – powiedział Marek Michalak podczas konferencji prasowej z Sekretarzem Stanu w Kancelarii Prezydenta Andrzejem Derą.

Celem zmiany obu ustaw (Kodeksu karnego oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich) jest zwiększenie poziomu ochrony małoletnich, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci poniżej 15 lat, a także osób nieporadnych ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny.

Zdaniem Prezydenta RP i Rzecznika Praw Dziecka, ochrona dóbr dziecka, polegająca na walce z przestępczością w nie wymierzoną, w szczególności ochrona przed grożącą im przestępczością seksualną, powinna mieć najwyższy priorytet, a proponowana nowelizacja przyczyni się do zwiększenia karnoprawnej ochrony małoletnich ofiar przestępstw, jak i osób nieporadnych ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny.

Zasadniczą propozycją zawartą w projekcie jest zmiana ogólnych dyrektyw wymiaru kary, poprzez uzupełnienie zawartego w art. 53 § 2 k.k. katalogu okoliczności, które sąd uwzględnia wymierzając karę. Wprowadzenie dodatkowej okoliczności do dyrektyw wymiaru kary spowoduje, że sądy - wymierzając karę we wszystkich sprawach karnych - będą zobowiązane do sprawdzenia, czy przestępstwo nie zostało popełnione na szkodę małoletniego. W przypadku ustalenia, że tak było, sąd powinien wymierzyć karę wyższą niż w przypadku przestępstwa analogicznego, ale popełnionego bez szkody na małoletnim.

Projekt przewiduje również zaostrzenie odpowiedzialności za działanie ze szczególnym okrucieństwem, a także wobec przestępców, którzy dopuszczą do okaleczenia, uprowadzenia, porzucenia, pozbawienia wolności dziecka czy handlu dziećmi. Na przykład: dziś, zgodnie z art. 156 k.k., za dokonanie przestępstwa ciężkiego uszczerbku na zdrowiu dziecka do lat 15 sprawcy grozi kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Projekt przewiduje, by w przypadku popełnienia takiego przestępstwa sprawcy groziła kara pozbawienia wolności od 3 do 15 lat.

Inną proponowaną zmianą, która zwiększy karnoprawną ochronę ofiar przestępstw, jest wprowadzenie obowiązku zawiadomienia organu powołanego do ścigania przestępstw o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, wolności oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wymierzonych w dobro dziecka. Gdy ten przepis wejdzie w życie, osoba, która posiądzie wiedzę np. o akcie pedofilskim będzie miała nie tylko społeczny, ale też prawny obowiązek zawiadomienia o tym fakcie organów ścigania. Jeśli tego nie zrobi, grozić jej będzie kara 3 lat pozbawienia wolności.

Impulsem do przygotowania proponowanych zmian były wnioski wypracowane w ramach działalności Zespołu Analiz Systemowych, w skład którego wchodzą przedstawiciele wszystkich instytucji rzeczniowskich w Polsce. Zespół Analiz Systemowych został powołany przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP w celu formułowania propozycji zmian obowiązujących regulacji prawnych w oparciu o sprawy zgłaszane przez obywateli.  

Przedkładany projekt powstał w efekcie współpracy Prezydenta RP i Rzecznika Praw Dziecka, z poparciem członków Zespołu Analiz Systemowych.

W konferencji prasowej w Belwederze oprócz Ministrów Marka Michalaka i Andrzeja Dery udział wzięli Doradca Rzecznika Praw Dziecka Sędzia Agnieszka Rękas i Dyrektor Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej KP Tomasz Kulikowski

Prezydencki projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich [PDF, 5,53 MB]