Skip to:

Rzecznik Praw Dziecka apeluje do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusza Błaszczaka o to, aby postępowania dotyczące małoletnich cudzoziemców były przekazywane do prowadzenia funkcjonariuszom lub pracownikom posiadającym wykształcenie z zakresu psychologii, pedagogiki lub prawa oraz mającym doświadczenie w pracy z dziećmi.

W ocenie Rzecznika Praw Dziecka, szczególny charakter oraz szczególna doniosłość postępowań w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu uzasadnia, aby przeprowadzane w ich ramach czynności procesowe, wymagające bezpośredniego udziału dziecka, były dokonywane przez osoby właściwie przygotowane do pracy z dziećmi oraz posiadające odpowiednie wykształcenie.

- Obowiązkiem funkcjonariusza lub pracownika organu przeprowadzającego te czynności jest nie tylko maksymalne wyjaśnienie wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ale również ochrona dobrostanu dziecka. Dla wykonywania obu tych zadań niezbędna jest empatia, z drugiej zaś strony – znajomość procesów rozwojowych i zmian zachodzących wraz z wiekiem w psychice i społecznym funkcjonowaniu dzieci. Troska o dziecko w postępowaniu powinna się wyrażać w komunikowaniu się z nim w języku dla niego zrozumiałym, adekwatnym do jego fazy rozwojowej oraz pozwalającym na zrozumienie przez dziecko jego sytuacji prawnej. Takie działania wymagają od funkcjonariuszy i pracowników organu szczególnych kwalifikacji i doświadczenia, pozwalają na zminimalizowanie możliwych negatywnych skutków, jakie w psychice dziecka może pozostawić dana czynność procesowa, wymagająca jego powrotu do traumatycznych wydarzeń z przeszłości – przekonuje Marek Michalak w wystąpieniu do Mariusza Błaszczaka.

RPD zaapelował do szefa MSWiA o to, aby:

  • w miarę możliwości organizacyjnych jednostek Straży Granicznej oraz Urzędu do Spraw Cudzoziemców, postępowania dotyczące małoletnich cudzoziemców były przekazywane do prowadzenia funkcjonariuszom lub pracownikom posiadającym wykształcenie z zakresu psychologii, pedagogiki lub prawa oraz mającym doświadczenie w pracy z dziećmi lub prowadzeniu postępowań z udziałem małoletnich,
  • czynności procesowe wymagające bezpośredniego udziału dziecka, w szczególności wysłuchanie oraz przesłuchanie w charakterze świadka lub strony w postępowaniach w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz w sprawie zobowiązania do powrotu, dokonywane były przez funkcjonariuszy lub pracowników  spełniających kryteria wspomniane w niniejszym piśmie,
  • w ww. czynnościach wymagających bezpośredniego udziału dziecka – w miarę możliwości organizacyjnych i finansowych jednostek Straży Granicznej oraz Urzędu do Spraw Cudzoziemców – brał udział psycholog,
  • w ramach oferty szkoleniowej adresowanej dla funkcjonariuszy lub pracowników Straży Granicznej lub Urzędu do Spraw Cudzoziemców przewidziane zostały szkolenia dotyczące prowadzenia postępowań z udziałem małoletnich, w tym w szczególności komunikacji z dzieckiem,
  • wspomniane w niniejszym piśmie kryteria dotyczące wykształcenia i doświadczenia zawodowego brane były pod uwagę przy naborach do służby lub pracy w Straży Granicznej lub Urzędzie do Spraw Cudzoziemców.

O skuteczniejsze zabezpieczenie praw małoletnich cudzoziemców Marek Michalak zabiegał w MSWiA we wrześniu 2016 r. w toku prac nad nowelizacją ustawy o cudzoziemcach. Przedstawione wówczas propozycje legislacyjne nie zostały uwzględnione w toku prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, niemniej uzasadnieniem dla takiego stanowiska projektodawcy była jedynie okoliczność, że ich wprowadzenie rodziłoby skutki finansowe niezaplanowane w projekcie budżetu państwa na rok 2017. Jak jednak wskazano w dokumencie podsumowującym uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje publiczne, uwzględnienie przywołanych powyżej uwag Rzecznika Praw Dziecka może być rozważone w przyszłości.

Czytaj także: O skuteczniejsze zabezpieczenie praw małoletnich cudzoziemców

Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Odpowiedź na WG