Szkoła dla wszystkich. Potrzeba systemowych zmian

książki i jabłko na biurku

Nierówności edukacyjne i bariery w dostępie do zasobów były tematem posiedzenia Podkomisji Stałej do spraw Jakości Kształcenia i Wychowania w ramach sejmowej Komisji Edukacji i Nauki. Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowała Anna Kryniecka-Piotrak z Zespołu Edukacji i Wychowania Biura RPD.

Podczas posiedzenia 5 grudnia 2024 r. eksperci wskazali, że nierówności edukacyjne w polskich szkołach dotyczą trzech podstawowych funkcji: nauczania, wychowania i opieki.

Efektywność nauczania

W dziedzinie nauczania najsilniej zarysowuje się problem efektywności nauczania języka obcego na przykładzie języka angielskiego na poziomie szkoły podstawowej. Najbardziej niepokojące jest występowanie znacznych różnic w tym zakresie na obszarach wiejskich w porównaniu do średnich i dużych miast.

Wychowanie

Odnosząc się do funkcji wychowawczej szkoły zwrócono uwagę, że uczeń współcześnie nie identyfikuje się z nią, nie określa jej jako „moje miejsce”. Brak poczucia przynależności do wspólnoty znacznie obniża możliwości wychowawczego oddziaływania na dzieci i młodzież.

Opiekuńcza funkcja szkoły

Równie niepokojące są wyniki badań nad opiekuńczą funkcją szkoły, której wyrazem m.in. jest stan zdrowia uczniów i działania podejmowane w celu jego poprawy. Choroby uczniów są główną przyczyną nieobecności w szkole. Pielęgniarka w szkole tę sytuację poprawia, a tym samym przyczynia się do większej efektywności nauczania.

Konieczność reformy

W ramach dyskusji podkreślono konieczność przeprowadzenia gruntownej reformy oświaty, ale stopniowo i przede wszystkim przy uwzględnienia głosu nauczycieli, a także opinii publicznej.

Eksperci podkreślali, że system edukacyjny powinien służyć wyrównywaniu szans dzieci i młodzieży wyrastających z różnych środowisk, a polska szkoła wymaga współdziałania resortów i porozumienia ponadpartyjnego.