19 lutego 2025 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wzoru kwestionariusza szacowania ryzyka zagrożenia dla życia lub zdrowia dziecka. W tej sprawie wielokrotnie zabierała głos Rzeczniczka Praw Dziecka.
Rozporządzenie Rady Ministrów wejdzie w życie trzy miesiące po oblikowaniu.
Zadanie kwestionariusza
Zadaniem kwestionariusza jest zwiększenie ochrony dzieci w związku z przemocą domową.
Wprowadzenie przepisów dotyczących wzoru kwestionariusza wiąże się z koniecznością oceny ryzyka zagrożenia dla życia lub zdrowia dziecka przed podjęciem decyzji o udzieleniu mu ochrony i opieki, umieszczeniu w pieczy zastępczej. Zgodnie z przepisami ocenę ryzyka dokonuje pracownik socjalny w uzgodnieniu z funkcjonariuszem Policji, a także lekarzem, ratownikiem medycznym lub pielęgniarką.
Kwestionariusz zawiera m.in. rubryki dotyczące miejsca interwencji lub realizowanych czynności służbowych, czasu ich trwania, oceny ryzyka zagrożenia dla życia lub zdrowia dziecka.
Uwagi do projektu
15 czerwca 2024 r. Monika Horna-Cieślak w piśmie do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwróciła m.in. uwagę, iż kwestionariusz powinien być wypełniany łącznie dla rodzeństwa czy też ewentualnie innych dzieci zamieszkujących wspólnie, bowiem oddzielne traktowanie każdego z dzieci może doprowadzić do sytuacji, że sytuacja tylko jednego zostanie zabezpieczona, a pozostałe zostaną poza ochroną prawną.
Wskazywała, iż kwestionariusz powinien być wypełniany zawsze przez pracownika socjalnego po uzgodnieniu informacji z funkcjonariuszem Policji i przedstawicielem ochrony zdrowia. Pierwotne zapisy zawarte w formularzu sugerowały, że wskazany tam podmiot wypełnia formularz w dedykowanej dla niego części. Tymczasem decyzję w przypadku ewentualnych rozbieżności podejmuje pracownik socjalny, który też ponosi odpowiedzialność za poprawność wywiadu.
Pierwotnie w treści kwestionariusza brakowało również pytania czy wobec osoby stosującej przemoc w stosunku do dziecka policja zastosowała środki z tzw. ustawy antyprzemocowej, czyli m.in. nakaz opuszczenia wspólnie zamieszkiwanego miejsca, zakaz zbliżania się.
Udział medyka niezbędny przy interwencji
Monika Horna-Cieślak 10 lutego tego roku apelowała też w sprawie udziału lekarza, ratownika medycznego lub pielęgniarki w każdej sytuacji wymagającej nagłego umieszczenia dziecka poza rodziną. RPD zareagowała w ten sposób na przypadki odmowy przyjęcia przez dyspozytora medycznego zlecenia interwencji, w sytuacji konieczności zabezpieczenia dzieci z powodu zagrożenia zdrowia i życia w związku z przemocą domową.