Rzecznik Praw Dziecka

Inicjacja alkoholowa dzieci. Niepokojąca skala

alkohol

Na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym odbyły się obrady Okrągłego Stołu Ekspertów ds. Ograniczenia Inicjacji Alkoholowej Nieletnich. Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowała Katarzyna Skrętowska-Szyszko z Zespołu Zdrowia i Spraw Socjalnych Biura RPD.

Organizatorem wydarzenia 22 kwietnia była Fundacja TO SIĘ LECZY, która jest inicjatorem prac interdyscyplinarnej Grupy Ekspertów oraz przedstawicieli organizacji pacjentów, organizacji pozarządowych działających na rzecz edukacji dzieci i młodzieży.

W obradach uczestniczyli: dr n. med. Aleksandra Lewandowska, Konsultant Krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, ordynator Oddziału Psychiatrycznego dla Dzieci w Specjalistycznym Psychiatrycznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Łodzi;prof. dr hab. n. med. Marcin Wojnar, kierownik Katedry i Kliniki Psychiatrycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego;prof. dr hab. n. med. Mariusz Gujski, dziekan Zakładu Zdrowia Publicznego Wydziału Nauk o Zdrowiu WUM; dr n. ekon. Małgorzata Sobotka-Gałązka, dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego oraz dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego; dr n. med. Marek Wiśniewski, Konsultant Krajowy ds. Toksykologii z Zakładu Toksykologii Klinicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego;
dr n. med. Anna Depukat ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia; dr hab. n. med. Andrzej Silczuk, kierownik Zakładu Psychiatrii Środowiskowej WUM; mgr Janusz Sierosławski, socjolog z Zakładu Socjologii Zdrowia i Badań nad Uzależnieniami (SZiBU) Instytutu Psychiatrii i Neurologii, autor polskich badań ESPAD;dr hab. n. o zdr. Dominik Olejniczak z Zakładu Zdrowia Publicznego, Wydziału Nauk o Zdrowiu WUM, członek Komitetu Zdrowia Publicznego PAN; 
dr Aleksandra Gralczyk, z Katedry Edukacji Medialnej, Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; Szymon Chrostowski, prezes Fundacji Wygrajmy Zdrowie; Tomasz Prosiński ze stowarzyszenia Mentalnie Równi, prezes Instytutu Zdrowia Mentalnego oraz Marek Kustosz z Fundacja TO SIĘ LECZY.

Przedstawicielka Biura RPD, Katarzyna Skrętowska-Szyszko wskazała, że obecnie prowadzona polityka państwa na rzecz wychowania w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jak i ochrony małoletnich obywateli RP przed negatywnymi skutkami szkodliwego spożywania alkoholu jest niewystarczająca. Systemowe ujęcie unormowań mających na celu minimalizację, ograniczenie czy eliminację określonych negatywnych skutków szkodliwego spożywania alkoholu powinno mieć charakter kompleksowy, a nie odpowiadający tylko na doraźne problemy. To wymaga działań międzyresortowych.

Katarzyna Skrętowska-Szyszko zwróciła uwagę na wystąpienia generalne Rzeczniczki Praw Dziecka z października ubiegłego roku oraz z kwietnia 2025 r. do Premiera, Ministerstwa Zdrowia oraz resortu rolnictwa. Wskazano w nich m.in., iż konieczne jest jasne uregulowanie w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi kwestii sprzedaży napojów alkoholowych za pośrednictwem internetu. Niezbędne jest też wprowadzenie zakazu reklamy piwa oraz podjęcie działania na rzecz ograniczenia fizycznej i ekonomicznej dostępności do alkoholu.

Zdaniem ekspertów, mimo licznych apeli i dyskusji na komisjach parlamentarnych oraz pojawienia się projektu zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, brakuje kompleksowego podejścia do zapobiegania inicjacji alkoholowej oraz mechanizmów realnej kontroli zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim.

Tymczasem już ponad 73 proc. nastolatków w wieku 15–18 lat miało kontakt z alkoholem. Niepokoi rosnąca skala incydentów upijania się, szczególnie wśród w młodszych dzieci, co niesie za sobą liczne negatywne konsekwencje dla ich zdrowia fizycznego i psychicznego