Rozpatrzenie informacji na temat monitorowania sprawności fizycznej uczniów w oparciu o program nauczania wychowania fizycznego było tematem posiedzenia podkomisji do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi. Rzeczniczkę Praw Dziecka w spotkaniu reprezentowała Justyna Oknińska-Janzen z Zespołu Zdrowia i Spraw Specjalnych Biura RPD.
Zmiany w podstawie programowej
1 września 2025 r. wejdą w życie zmiany w podstawie programowej wychowania fizycznego. Nowa formuła kładzie nacisk na rozwój kompetencji ruchowych i motywację do aktywności, zamiast wyłącznie na rezultaty testów sprawnościowych.
Wyniki raportu
Podczas posiedzenia 22 lipca 2025 r. Justyna Oknińska-Janzen poinformowała, że Biuro Rzeczniczki Praw Dziecka zapoznało się z wynikami raportu pt. „Wyniki badania kondycji fizycznej dzieci i młodzieży szkolnej”, opublikowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Sportu i Turystyki.
Raport jasno wskazuje na systematyczny spadek sprawności fizycznej uczniów wraz z wiekiem, szczególnie w zakresie wydolności krążeniowo‑oddechowej, która pozostaje kluczowa dla ogólnego stanu zdrowia dziecka i jego prawidłowego rozwoju. Dane pokazują konieczność natychmiastowych działań zarówno w obszarze edukacji, jak i systemu ochrony zdrowia.
Monitoring kondycji fizycznej dzieci
Rzeczniczka Praw Dziecka uważa za zasadne włączenie Ministerstwa Zdrowia do systemowego monitoringu kondycji fizycznej dzieci. Z uwagi na charakter gromadzonych danych (PESEL, wskaźnik BMI dzieci) konieczne jest zaangażowanie resortu w proces uzyskiwania, analizy i reagowania na uzyskane dane – w ramach polityki zdrowotnej państwa.
Jak wskazała Justyna Oknińska-Janzen dane dotyczące BMI – jeśli mają być rzeczywiste, pełne, a następnie gromadzone – powinny znajdować się pod opieką kadry medycznej, a nie jedynie nauczycieli wychowania fizycznego. W tym celu należy systemowo wzmocnić rolę pielęgniarek szkolnych tak, by to one monitorowały te wskaźniki oraz współpracowały z rodzicami i uczniami w zakresie profilaktyki zdrowotnej. Prowadzenie bilansów w szkole i gromadzenie danych dotyczących wagi, wzrostu w ramach dokumentacji medycznej najlepiej na elektronicznych nośnikach danych pozwoliłoby na systematyczne monitorowanie populacji dzieci i młodzieży.
Kluczowe, by dane z raportu stanowiły nie tylko element statystycznej diagnozy, lecz zostały wykorzystane do poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży w Polsce. Zaniechanie działań w tym obszarze oznacza ryzyko, że obecne pokolenie uczniów będzie wchodziło w dorosłość z pogorszonym zdrowiem fizycznym i psychicznym.