O wprowadzenia kategoryzacji dzieł pisarskich i filmowych ze względu na wiek zwróciła się Rzeczniczka Praw Dziecka do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Do Biura Rzeczniczki Praw Dziecka wpływają powiadomienia, w których nie tylko rodzice wyrażają swoje zaniepokojenie, a nawet sprzeciw, wobec kierowania do dzieci i młodzieży oferty książek i filmów, które ze względu na treść są dla nich nieodpowiednie.
– Podzielam przekazywane w zgłoszeniach spostrzeżenia i uwagi wnioskodawców co do braku regulacji odnoszących się do kategoryzacji dzieł pisarskich lub filmowych (emitowanych w kinach) ze względu na wiek odbiorcy – napisała Monika Horna-Cieślak w piśmie z 29 lipca 20225 r. do resortu kultury.
Wystąpienie generalne RPD do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Radio i telewizja
Rzeczniczka wskazał na istniejące już jasne regulacje dotyczące radia i programów telewizyjnych. Przepisy ustawy o radiofonii i telewizji stanowią, że zabronione jest rozpowszechnianie audycji lub innych przekazów zagrażających fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, w szczególności zawierających treści pornograficzne lub w sposób nieuzasadniony eksponujących przemoc. Podobnie jest z audycjami lub innymi przekazami, zawierającymi sceny lub treści mogącymi mieć negatywny wpływ na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich.
Nadawcy są obowiązani do kwalifikowania i oznaczania audycji lub innych przekazów odpowiednim symbolem graficznym wskazującym, że treści mogą mieć negatywny wpływ na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich przez cały czas ich emisji telewizyjnej. Również przed emisją takiego programu powinien pojawić się odpowiedni symbol graficzny lub słowna zapowiedź. Dodatkowo treści te mogą być rozpowszechniane wyłącznie w godzinach od 23 do 6.
Problem z książkami i filmami
RPD zwróciła uwagę, iż problem pojawia się przy okazji publikacji książkowych lub filmów wyświetlanych w kinach. Ich dystrybucja nie jest unormowana prawnie. Informacja o sugerowanym wieku dziecka, do którego kierowana jest oferta, niejednokrotnie umieszczana jest przez wydawców książek lub dystrybutorów filmów z ich własnej woli. W ujęciu ogólnym taka samoregulacja, wobec braku regulacji ustawowej (ujęta w tzw. kodeksy dobrych praktyk) może być środkiem ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi. Jednak – zdaniem Rzeczniczki – niewystarczającym.
Książki i filmy znakowane jak gry
Rzeczniczka stwierdziła, że należy szukać rozwiązań, które z jednej strony zagwarantują swobodę dostarczania i świadczenia usług na rynku wydawniczym lub audiowizualnym, a z drugiej zapewnią, by przekazywane dzieciom treści odpowiadały ich dobru – respektowały zasadę poszanowania godności ludzkiej oraz nie szkodziły ogólnemu rozwojowi osób małoletnich.
RPD jako przykład odpowiedniego znakowania treści wskazała rynek gier komputerowych. Jej zdaniem nie ma przeciwwskazań, żeby wprowadzić oznakowanie podobnie jak funkcjonuje to w systemie PEGI.
PEGI pomaga w podejmowaniu świadomych decyzji podczas zakupu gier wideo. Oferuje klasyfikacje wiekowe gier w 38 krajach europejskich. Rating wiekowy stanowi potwierdzenie, że gra jest odpowiednia dla gracza w danym wieku.