Monika Horna-Cieślak, Rzeczniczka Praw Dziecka, zgłosiła uwagi do projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Chodzi o ograniczenie dostępu najmłodszych do procedury ubiegania się o ochronę międzynarodową.

– Należy podkreślić, że rozwiązanie ujęte w przedmiotowym projekcie dotyka fundamentalnych praw i wolności jednostki – prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową – które to prawo znajduje umocowanie zarówno w prawie krajowym, jak i międzynarodowym. Prawo to ma charakter podstawowy, wynikający m.in. z Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. oraz przepisów Konstytucji RP – napisała Monika Horna-Cieślak w piśmie 7 sierpnia 2025 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Stanowisko RPD ws. projektu rozporządzenia

Grupy wrażliwe

Rzeczniczka podkreśliła, że sprawa nabiera szczególnego znaczenia w kontekście osób należących do grup wrażliwych, takich jak małoletni, w tym małoletni bez opieki, kobiety w ciąży, osoby z niepełnosprawnościami czy ofiary przemocy i tortur. Ograniczenie dostępu tych osób do procedury ubiegania się o ochronę międzynarodową może prowadzić do nieodwracalnych naruszeń oraz narażać te osoby na poważne ryzyko dalszej krzywdy, przemocy lub wykluczenia.

Przepisy krajowe i międzynarodowe

RPD wskazała, że zgodnie z obowiązującym Polskę art. 22 Konwencji o prawach dziecka, Państwa-Strony podejmą właściwe kroki dla zapewnienia, by dziecko, które ubiega się o status uchodźcy bądź jest uważane za uchodźcę w świetle odpowiednich przepisów prawa międzynarodowego lub wewnętrznego, zarówno w przypadku, gdy występuje samo, jak i wtedy, gdy towarzyszą mu rodzice bądź inna osoba, otrzymało odpowiednią ochronę i pomoc humanitarną zgodnie z przepisami konwencji lub innych międzynarodowych aktów dotyczących praw człowieka oraz innych dokumentów w sprawach humanitarnych.

Tymczasem omawiany projekt rozporządzenia w obecnym brzmieniu nie przewiduje żadnych wyjątków w zakresie ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – w tym dla dzieci.

W ocenie RPD stanowi to poważne zaniedbanie i może prowadzić do naruszenia zasady nadrzędnego interesu dziecka wynikającej zarówno z Konwencji o prawach dziecka, jak i Konstytucji RP.