Resort klimatu przedstawił Rzeczniczce Praw Dziecka stanowisko w sprawie przyjęcia dodatkowego protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który zagwarantuje prawo do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska.
Wskazał, iż jego dalsze działania uzależnione są od wyniku toczącej się obecnie na forum Rady Europy dyskusji na temat ewentualnego instrumentu prawnomiędzynarodowego, który uznawałby prawo do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska jako prawo człowieka.
W trosce o przyszłość planety
2 czerwca 2025 r. Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z prośbą o stanowisko w sprawie przyjęcia dodatkowego protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który zagwarantuje prawo do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska.
Rzeczniczka Praw Dziecka poprosiła o przekazanie jej informacji o przyszłych działaniach resortu dotyczących prac nad przyjęciem nowego instrumentu prawnego, który stanowić będzie stanowczą odpowiedź na kryzys środowiskowy.
Wcześniej RPD apelowała do Ministra Spraw Zagranicznych o poparcie inicjatywy przyjęcia dodatkowego protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który prawnie chroniłby prawo do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska oraz o przedstawienie takiego stanowiska na spotkaniu Komitetu Ministrów Rady Europy w Luksemburgu.
14 maja MSZ odpowiedziało, że decyzją podjętą podczas 134. sesji Komitetu Ministrów Rady Europy zobowiązano państwa członkowskie do intensyfikacji działań na rzecz pełnej implementacji Rekomendacji Komitetu Ministrów dotyczących praw człowieka i ochrony środowiska. Ustanowiono także mandat do kontynuowania prac nad przyjęciem nowego instrumentu prawnego w tej dziedzinie.
MSZ podkreśliło, iż w przypadku Polski istotne będzie stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska
W odpowiedzi na apel Rzeczniczki, Ministerstwo Klimatu i Środowiska w piśmie z 20 sierpnia 2025 r. doceniło znaczenie inicjatywy przyjęcia dodatkowego protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który może stworzyć dobrą bazę do przyjmowania standardów legislacyjnych i politycznych na poziomie krajowym dla realizacji prawa do zdrowego środowiska. Ma to szczególnie znaczenie w odniesieniu do tak wrażliwych grup, jak dzieci i młodzież.
Resort wyjaśnił jednak, że jego ostateczne stanowisko uzależnione jest od wyniku toczącej się obecnie na forum Rady Europy dyskusji na temat ewentualnego instrumentu prawnomiędzynarodowego, który uznawałby prawo do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska jako prawo człowieka.
Dotychczas nie podjęto decyzji, że taki instrument ma być wiążący prawnie, ani że ma przyjąć formę protokołu do EKPC.
Resort zgodził się z opinią Ministerstwa Spraw Zagranicznych co do potrzeby określenia relacji przyszłego instrumentu z postanowieniami Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska z 25 czerwca 1998 r., której Polska jest stroną.
Odpowiedź MKIŚ ws. nowej inicjatywy międzynarodowej dot. prawa do czystego powietrza