W sprawie konieczności niezwłocznego przeciwdziałania praktyce stosowanej w placówkach oświatowych, polegającej na pozyskiwaniu od opiekunów prawnych uczniów tzw. zgód blankietowych na przyszłe, nieokreślone jeszcze w czasie ani zakresie rozpowszechnianie wizerunku dziecka zwróciła się Rzeczniczka Praw Dziecka do Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Zgoda na wykorzystanie wizerunku
Problem zgody na przyszłe, nieokreślone w czasie ani zakresie rozpowszechnianie wizerunku dziecka, obejmująca wszelkie przyszłe, często jeszcze nieplanowane wydarzenia szkolne, uroczystości i wycieczki jest często zgłaszany przez rodziców i opiekunów prawnych do Biura Rzeczniczki Praw Dziecka.
– Praktyka ta budzi poważne wątpliwości co do jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie narusza ona podstawowe prawa dziecka do prywatności i bezpieczeństwa – wskazała w piśmie z 5 września 2025 r. Monika Horna-Cieślak.
Wystąpienie generalne do MEN dotyczące zgód blankietowych na wykorzystanie wizerunku
W opinii Rzeczniczki Praw Dziecka rozpoczynający się nowy rok szkolny stanowi właściwy moment do podjęcia działań w tym zakresie tak, by od samego początku roku zapewnić jednolite i zgodne z prawem standardy ochrony wizerunku uczniów.
Wizerunek ucznia
Wizerunek ucznia stanowi dane osobowe, ponieważ umożliwia identyfikację dziecka w sposób bezpośredni lub pośredni. Publikacja wizerunku jest zatem operacją przetwarzania danych osobowych, która jest zgodna z prawem wyłącznie po spełnieniu przez administratora danych odpowiednich przesłanek wskazanych w rozporządzeniu. Zgody blankietowe, polegające na wyrażeniu zezwolenia „z góry” na wszelkie przyszłe i nieokreślone sytuacje, w których wizerunek dziecka mógłby zostać rozpowszechniony, nie spełniają wymogów określonych w RODO i nie mogą być traktowane jako ważnie udzielone w rozumieniu tego rozporządzenia. Nie stanowią one bowiem konkretnych oświadczeń woli, gdyż w chwili ich udzielania rodzice lub opiekunowie prawni nie otrzymują informacji, w jakich okolicznościach wizerunek dziecka zostanie wykorzystany.
Rzeczniczka Praw Dziecka podkreśla również, że dzieci – w zależności od wieku i stopnia dojrzałości – powinny mieć rzeczywistą możliwość wyrażenia swojego poglądu w sprawie rozpowszechniania ich wizerunku.
Opracowanie wytycznych
Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Minister Edukacji Barbary Nowackiej z prośbą o opracowanie – we współpracy z kuratoriami oświaty – wytycznych dla dyrektorów szkół i placówek oświatowych w zakresie zasad pozyskiwania zgód na rozpowszechnianie wizerunku uczniów, jednoznacznie wskazujących na stosowanie zgód blankietowych jako niezgodne z prawem.
Dobre praktyki
Rzeczniczka Praw Dziecka poprosiła również o uwzględnienie w wytycznych dobrych praktyk, obejmujących w szczególności m.in. jasne rozdzielenie zgody na udział w zajęciach czy wydarzeniach od zgody na publikację wizerunku.
Rzecznika Praw Dziecka zaapelowała o podjęcie działań informacyjnych i szkoleniowych dla dyrektorów placówek oświatowych oraz kadry pedagogicznej, służących podniesieniu świadomości w zakresie zagrożeń wynikających z niekontrolowanego rozpowszechniania wizerunków uczniów.
Wsparcie ze strony Biura RPD
Monika Horna-Cieślak zadeklarowała pełne wsparcie merytoryczne Biura RPD w pracach nad przygotowaniem wytycznych oraz kampanii informacyjnej dla dyrektorów placówek oświatowych i kadry pedagogicznej.
Aby zwrócić uwagę na kwestię wizerunku dziecka w sieci, Rzeczniczka Praw Dziecka rozpoczęła ogólnopolską kampanię „Więcej szacunku dla młodego wizerunku”. Ma na celu podkreślenie fundamentalnego znaczenia ochrony wizerunku młodych osób w internecie – w trosce o ich bezpieczeństwo, prywatność oraz poszanowanie praw.