W sprawie ochrony dzieci przed nieodpowiednim dla ich wieku przekazem w transmisjach sportowych, a zwłaszcza towarzyszących im opraw meczowych zwróciła się Rzeczniczka Praw Dziecka do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Inicjatywa legislacyjna
W piśmie z 10 września 2025 r. Monika Horna-Cieślak poprosiła o rozważenie możliwości podjęcia inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do zmiany brzmienia art. 18 ust. 5b ustawy o radiofonii i telewizji.
Wystąpienie generalne RPD do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Dokonując analizy spraw wpływających do Biura RPD, Rzeczniczka Praw Dziecka dostrzega potrzebę podjęcia działań systemowych na poziomie ustawy. Intencją jest ochrona dzieci przed nieodpowiednim dla ich wieku przekazem, w szczególności odnoszącym się do transmisji sportowych, a zwłaszcza towarzyszących im opraw meczowych. RPD ma na uwadze ochronę wrażliwości emocjonalnej i językowej małoletnich odbiorców, m.in. przed wulgarnymi treściami w transmisjach medialnych.
Obecny stan prawny
– W obowiązującym stanie prawnym na nadawcy nie ciąży obowiązek kwalifikowania transmisji sportowych do odpowiedniej kategorii wiekowej, ani ich oznaczania odpowiednim symbolami graficznymi, z uwzględnieniem stopnia szkodliwości danej audycji lub przekazu dla małoletnich w poszczególnych kategoriach wiekowych, co wskazuje na lukę w skuteczności obecnych przepisów, jeśli chodzi o transmisje na żywo – zwróciła uwagę Monika Horna-Cieślak.
Jak wskazuje Rzeczniczka Praw Dziecka, obecny stan prawny w praktyce nie chroni skutecznie dzieci przed transmisjami wydarzeń takich jak: koncerty, mecze piłkarskie czy wydarzenia plenerowe, w których, jak wynika ze zgłoszeń kierowanych do Biura RPD, pojawiają się wulgarne wyrażenia, agresja słowna, niewłaściwe gesty czy w końcu zachowania promujące przemoc słowną. Tego rodzaju treści bywają emitowane nawet w godzinach popołudniowych lub wczesno-wieczornych, bez odpowiednich strzeżeń lub oznaczeń wiekowych.
Znaczenie mediów w życiu dzieci
Uwzględniając rosnące znaczenie mediów w życiu dzieci i młodzieży oraz wpływu treści medialnych na ich rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy, w ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka zasadnym jawi się rozszerzenie obowiązku kwalifikowania transmisji na żywo (m.in.: koncertów, wydarzeń sportowych) jako potencjalnie szkodliwych oraz wzmocnienie świadomości odbiorców. Rozwiązaniem mogłoby być np. oznaczenie graficzne przed emisją tak, by rodzic ocenił, czy chce, by dziecko obejrzało dany program, w tym zobowiązanie nadawców do użycia narzędzi zabezpieczających w systemie emisyjnym. Taka zmiana korelowałaby z międzynarodowymi standardami ochrony praw dziecka, w szczególności z postanowieniami art. 17 Konwencji o prawach dziecka.