Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na apel Rzeczniczki Praw Dziecka o działania w sprawie małoletnich cudzoziemców bez opieki w systemie pieczy zastępczej.
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 28 sierpnia 2025 r. do resortu rodziny podziękowała za dotychczasowe działania na rzecz ochrony praw dzieci w systemie pieczy zastępczej, w tym dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa. Spytała, czy planowane zmiany legislacyjne zmierzające do zreformowania systemu pieczy zastępczej uwzględniają sytuację dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa przebywających w Polsce bez opieki. Zwróciła uwagę, że nowe rozwiązania powinny być dostosowane do szczególnych potrzeb tych osób.
RPD poprosiła o informację, czy projektowane rozwiązania przewidują utworzenie wyspecjalizowanej placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego dla dzieci cudzoziemskich, zgodnie z wcześniejszym jej postulatem.
Małoletni cudzoziemcy bez opieki. Potrzeba zmian w pieczy zastępczej
Odpowiedź MRPiPS
– Trudności z umieszczaniem małoletnich cudzoziemców bez opieki w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w ocenie resortu rodziny wynikają z ogólnej problematyki niedoboru miejsc w pieczy zastępczej – wskazało w odpowiedzi z 18 września 2025 r. MRPiPS.
Nowelizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Obecnie został skierowany wniosek o wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Zaproponowany projekt nowelizacji ustawy stanowi jeden z elementów reformy systemu.
Równocześnie zapewniono, że resort rodziny analizuje potrzebę wprowadzania kolejnych zmian w przedmiotowym obszarze.
Jednym z głównych założeń projektu nowelizacji ustawy jest zwiększenie liczby miejsc w pieczy zastępczej, szczególnie w jej rodzinnych formach oraz zapobieganie sytuacjom oczekiwania potrzebujących dzieci, w tym dzieci cudzoziemskich, na umieszczenie w pieczy zastępczej. Zdaniem resortu rodziny w obliczu pojawiających się obecnie trudności oraz wyzwań w obszarze pieczy zastępczej, konieczne pozostaje skoncentrowanie się w pierwszej kolejności na szerokich zmianach systemowych, dotyczących wszystkich dzieci, które z różnych powodów nie mają możliwości podlegania opiece rodziców biologicznych. Planowane zmiany legislacyjne aktualnie nie obejmują natomiast rozwiązań szczególnie dedykowanych dzieciom z doświadczeniem migracji i uchodźstwa.
Wyspecjalizowana placówka opiekuńczo-wychowawcza
W odpowiedzi na pytanie Rzeczniczki Praw Dziecka o informację, czy projektowane rozwiązania przewidują utworzenie wyspecjalizowanej placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego dla dzieci cudzoziemskich, zgodnie z wcześniejszym jej postulatem, MRPiPS odpowiedziało, że po przeprowadzeniu pogłębionej analizy tej propozycji resort nie planuje ich tworzenia.
– Decyzja ta wynika przede wszystkim z obecnej sytuacji, w której potencjalne umieszczenie małoletnich cudzoziemców w wyspecjalizowanej placówce interwencyjnej mogłoby z dużym prawdopodobieństwem nie mieć charakteru krótkotrwałego, lecz przedłużającego się bądź nawet stałego ze względu na aktualny niedobór miejsc w innych instytucjonalnych i rodzinnych formach pieczy zastępczej, do których małoletni cudzoziemcy bez opieki powinni zostać przeniesieni po upływie dopuszczalnego okresu pobytu w placówce typu interwencyjnego – wskazano w odpowiedzi.
System pieczy zastępczej
Resort rodziny stoi na stanowisku, iż małoletni cudzoziemcy bez opieki znajdujący się w Polsce powinni mieć zapewnioną należytą opiekę oraz bezpieczeństwo w ramach pieczy zastępczej – w szczególności rodzinnej. Ministerstwo prowadzi działania zmierzające do poprawy sytuacji związanej z liczbą miejsc w pieczy zastępczej. Ma również na uwadze konieczność wzmacniania oraz poszerzania wieloaspektowego wsparcia dostosowanego do potrzeb indywidualnych, oferowanego wszystkim dzieciom umieszczonym w pieczy zastępczej, w tym również cudzoziemskim.