Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zadeklarowało udział w pracach nad stworzeniem optymalnych rozwiązań w przypadku konieczności zapewnienia małoletnim bezpieczeństwa w związku z przemocą domową. Apelowała o to Rzeczniczka Praw Dziecka.
Odpowiedź na apel Moniki Horna-Cieślak wpłynęła do Biura RPD 2 października 2025 r.
RPD skierowała 20 września 2025 r. w tej sprawie pisma do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Ministerstwa Zdrowia. Wskazała, iż jej obawy wciąż budzi brak jasnych zasad postępowania w przypadkach, o których mowa w art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, które byłyby jednolite dla przedstawiciela każdej ze służb wymienionych w tym przepisie – tj. pracownika socjalnego, funkcjonariusza Policji, lekarza, ratownika medycznego, pielęgniarki.
Potrzeba jasnego trybu postępowania
Art. 12a stanowi, że w razie zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny zapewnia dziecku ochronę przez umieszczenie go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej, dającej gwarancję zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i należytej opieki, w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej. Decyzję o odebraniu dziecka z rodziny w razie zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny podejmuje wspólnie z funkcjonariuszem Policji, a także z lekarzem, ratownikiem medycznym lub pielęgniarką.
Rzeczniczka poprosiła MRPiPS, KPRM oraz MZ o wskazanie, czy podjęto już prace, które doprecyzują, z jakimi jednostkami systemu opieki zdrowotnej lub osobami wykonującymi zawód medyczny działającymi w formie indywidualnej albo grupowej praktyki, powinien współpracować pracownik socjalny.
Zdaniem RPD, istnieje potrzeba doprecyzowania w akcie wykonawczym zadań zawodów medycznych biorących udział w procedurze zabezpieczenia dzieci.
Potrzeba jasnych procedur w przypadku przemocy domowej
Odpowiedź MRPiPS
W odpowiedzi resort wskazał, że przepisy ustawy w zakresie działań pracownika socjalnego są jasne i nie powinny budzić trudności interpretacyjnych. Pracownicy socjalni zatrudnieni w ośrodkach pomocy społecznej z pełnym oddaniem i profesjonalizmem realizują ustawowe zadanie, dzięki czemu średniorocznie około półtora tysiąca dzieci chronionych jest przed przemocowymi zdarzeniami, które mogą mieć tragiczne konsekwencje.
Pismo MRPiPS w sprawie procedur dot. przemocy
MRPiPS wskazało również, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 września 2023 r. w sprawie procedury postępowania Policji przy wykonywaniu przez pracownika socjalnego zapewnienia ochrony dziecku w razie zagrożenia jego życia lub zdrowia w związku z przemocą domową oraz podejmowaniu decyzji o zapewnieniu tej ochrony ma wyłącznie charakter instruktażowy.
Jednak z uwagi na problemy nadmiarowego wykorzystywania Zespołów Ratownictwa Medycznego w czynnościach wynikających z art. 12a przywołanej ustawy, to kwestie te należy uregulować w sposób jasny i klarowny w przepisach prawa właściwych dla systemu ochrony zdrowia.
Resort zadeklarował udział tych w pracach w celu zapewnienia bezpieczeństwa małoletnim.
Wcześniejszy apel RPD
Rzeczniczka Praw Dziecka o udział lekarza, ratownika medycznego lub pielęgniarki w każdej sytuacji wymagającej nagłego umieszczenia dziecka poza rodziną, nie tylko ze względu na ocenę stanu zdrowia małoletniego, ale także ze względu na fachową wiedzę i doświadczenie medyka zwracała się do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministry ds. Równości już 10 lutego 2025 r.
RPD zareagowała w ten sposób na przypadki odmowy przyjęcia przez dyspozytora medycznego zlecenia interwencji, w sytuacji konieczności zabezpieczenia dzieci z powodu zagrożenia zdrowia i życia w związku z przemocą domową. Problem sygnalizowała swego czasu dyrektorka Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Bemowo w Warszawie, w piśmie do Ministerstwa Zdrowia.