Rzeczniczka Praw Dziecka zgłosiła zastrzeżenia w sprawie konkursu ofert kompleksowych świadczeń NFZ udzielanych w Centrach Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży.
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 20 października 2025 r. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zwróciła uwagę na wątpliwości Konsultant Krajowej w Dziedzinie Psychiatrii Dzieci i Młodzieży oraz Konsultanta Wojewódzkiego dotyczące przebiegu oraz wyniku konkursu ofert ogłoszonego przez Śląski Oddział Wojewódzki NFZ.
Pismo do Prezes NFZ ws. kontraktowania psychiatrii dziecięcej woj. śląskim
Chodzi o umowy z NFZ o udzielanie świadczeń w ramach Poradni Zdrowia Psychicznego i Oddziału Dziennego dla Dzieci i Młodzieży – obecnie II poziom referencyjny oraz Ośrodek Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci i Młodzieży – I poziom referencyjny.
Wątpliwości zgłaszały również inne podmioty lecznicze z kraju biorące udział w konkursie, a Rzeczniczka Praw Dziecka poparła ich zastrzeżenia.
Liczne nieprawidłowości konkursu NFZ
Placówki we wspólnym piśmie wskazały, że konkurs NFZ przysporzył im wiele trudności pokazując, iż procedura oparta na przepisach z 2004 r. znacząco odbiega od bieżącej sytuacji psychiatrii dziecięcej w Polsce.
By przystąpić do konkursu m.in. należało złożyć szereg dokumentów, w tym oświadczenia z podpisami specjalistów wraz z potwierdzeniem ich kwalifikacji. Jednakże NFZ jest w posiadaniu tych dokumentów i kontroluje je na bieżąco, ponieważ w większości dotyczą osób obecnie zatrudnionych. W efekcie oferta konkursowa liczyła 500 stron. Dużym utrudnieniem było też to, że na jej przygotowanie ustalono termin 15 dni, a konkurs ogłoszono w okresie urlopowym personelu, tuż przed rokiem szkolnym pacjentów.
System rankingowy
Zdaniem uczestników konkursu, procedura konkursowa oparta na systemie rankingowym za zdobyte punkty pokazuje, iż „rozporządzenie kryterialne”, a w związku z tym ankiety według których przyznaje się punkty, nie odnoszą się do obecnej sytuacji, w jakiej jest psychiatria dzieci i młodzieży.
Szczególnie krzywdzący jest sposób interpretacji przez Centralę NFZ kryterium ciągłości świadczeń. W ankiecie rankingującej odebrano 4 punkty podmiotom, które na mocy Aneksu z NFZ (czyli ciągłości umowy) w 2022 r. włączyły Poradnię i Oddział Dzienny w struktury II poziomu referencyjnego, gdzie od kilkunastu lat do dzisiaj Poradnia i Oddział Dzienny funkcjonują w niezmienionym zakresie.
W ten sposób ośrodki działające od wielu lat i mające wypracowane zespoły specjalistów, standardy postępowania i obejmujące leczeniem setki pacjentów zostają zrównane z placówkami bez żadnego doświadczenia. Nie są w żaden sposób premiowane. W rankingu z nową, mniej doświadczoną, a tym samym niepewną pod względem jakości placówką nie mają też żadnej przewagi. Ponadto ze względu na dotychczasową współpracę z NFZ, w niektórych miejscach ankiety ośrodki dostają punkty ujemne.
Zdaniem uczestników konkursu, taki system oceny ofert może spowodować zagrożenie utraty kontraktu dla doświadczonego świadczeniodawcy, co oznaczałaby poważne komplikacje dla pacjentów i ich rodzin. Tylko stabilnie funkcjonujące i nadzorowane przez NFZ ośrodki dają większą gwarancję zachowania jakości i ciągłości opieki niż nowe jednostki, które będą potrzebowały miesięcy na stworzenie zespołów i rozpoczęcie pracy z pacjentami.
Chaos prawny
Placówki podkreśliły, iż w trakcie konkursu Ministerstwo Zdrowia wydało rozporządzenie, które ma istotny wpływ na organizację leczenia od 17 września tego roku. Tymczasem oferty złożono w oparciu o stare przepisy. Tworzy się chaos prawny i kolejne trudności.
Apel RPD do NFZ w trosce o dzieci
W ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka, wobec poważnych zastrzeżeń oraz w obawie o dzieci z województwa śląskiego zasadnym jest ponowne przeanalizowanie zarówno przepisów, jak i praktyki organizacyjnej NF tak, by nie zagrażać kontynuacji dotychczasowych umów. Zwłaszcza w kontekście potrzeby zwiększenia dostępności dzieci i młodzieży do pomocy psychiatrycznej.