Sytuacji uczniów z doświadczeniem migracji, w tym z Ukrainy, w polskich szkołach poświęcone było spotkanie z Aleksandrą Polesek z sekcji edukacji Biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce.
Spotkanie odbyło się 29 października 2025 r. w Biurze RPD. Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowały Magdalena Czajkowska, zastępca dyrektora Zespołu Spraw Międzynarodowych i Konstytucyjnych, Patrycja Chudzińska z tego zespołu oraz Paulina Nowosielska, dyrektorka Zespołu Prasowego Biura RPD.
Cudzoziemcy w polskim systemie edukacji
Podczas spotkania powołano się m.in. na raport Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO). Wynika z niego, że cudzoziemcy stanowią już 5,3 proc. osób w polskim systemie edukacji. To 353 tys. osób, w tym 237 tys. w szkołach, 62,6 tys. w przedszkolach i 53,4 tys. w szkołach dla dorosłych. To osoby za 148 państw świata. Oznacza to, że polska szkoła staje się różnorodna kulturowo i narodowościowo. W co 3. klasie w Polsce uczą się uczniowie z Ukrainy (to 88,8 tys. oddziałów).
Poruszone tematy
Jednym z tematów spotkania była kwestia partycypacji dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji w gremiach decyzyjnych na różnych poziomach, od szkolnych, przez samorządowe po centralne. Tak, by głos tej grupy młodych osób był lepiej słyszalny.
Poruszono też kwestię asystentów międzykulturowych oraz tego, że ich obecność w szkołach jest różna zależnie od samorządu. Rozwiązaniem, które wyszłoby naprzeciw nowym wyzwaniom polskich placówek edukacyjnych mógłby być mediator szkolny obecny w każdej szkole. Byłaby to osoba, do której trafiałyby sytuacje wymagające mediacji, nie tylko na tle różnic kulturowych, ale też np. konfliktów rówieśniczych.
Poruszono także problematykę dotyczącą świadczenia 800 plus, miejsc zbiorowego zakwaterowania cudzoziemców oraz sytuacji uchodźców z Ukrainy po 4 marca 2026 r. (do tej daty zostały przedłużone przepisy o pomocy obywatelom Ukrainy).
Niepokojące są również sygnały dotyczące uczniów-uchodźców z Ukrainy w szkołach ponadpodstawowych. Ich liczba wzrosła rok do roku, ale dane pokazują, że wielu z nich nie kontynuuje nauki. Dotyczy to zwłaszcza osób między III a IV klasą liceum oraz po I klasie technikum i szkoły branżowej. Z systemu znika, jak wskazuje raport CEO, nawet ok. 35 proc. rocznika. Nie wiadomo, jakie są dalsze losy tych osób.
Wspólne działania
Przedstawicielki Biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce oraz Rzeczniczki Praw Dziecka omówiły zakres dalszych działań odnośnie do systemowego i indywidualnego wsparcie uczniów z doświadczeniem migracji w polskim systemie edukacji.