Promocji rozwiązań alternatywnych dla detencji dotyczyło spotkanie organizowane przez UNICEF. Rzeczniczkę Praw Dziecka w wydarzeniu reprezentowała Magdalena Czajkowska, zastępca dyrektora Zespołu Spraw Międzynarodowych i Konstytucyjnych Biura RPD.
Udział w spotkaniu 31 października 2025 r. wzięli m.in.: przedstawiciele FRA – Agencji Praw Podstawowych, OHCHR – Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka, UNHCR – Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców, Departamentu Postępowań Uchodźczych Urząd do Spraw Cudzoziemców UDSC, United Nations Network on Migration, International Detention Coalition, Belgijskiego Urzędu Imigracyjnego, etc.
Eksperci w obszarze praw człowieka w kontekście detencji migracyjnej mówili o niekorzystnym wpływie technologii cyfrowych wykorzystywanych jako środki alternatywne do detencji, np. z powodu stygmatyzacji, poczucia opresji lub gromadzenia nadmiernych ilości danych.
Czym jest alternatywa do detencji
Alternatywy do detencji (ang. ATD) to środki nakładane na cudzoziemców, które co do zasady są mniej represyjne niż umieszczenie cudzoziemca w ośrodku strzeżonym, a wciąż pozwalają organom migracyjnym zachować nad nim pewnego rodzaju kontrolę. Zarówno według polskiego prawa, jak i europejskich standardów, środki alternatywne mają pierwszeństwo przed detencją. Oznacza to, że za każdym razem, gdy rozważa się umieszczenie cudzoziemca w ośrodku strzeżonym, należy uzasadnić, dlaczego w danym przypadku mniej represyjne alternatywy do detencji nie byłyby wystarczające.
Alternatywa do detencji w Polsce
Według polskiego prawa alternatywami do detencji są: zgłaszanie się w określonych odstępach czasu do wskazanego organu Straży Granicznej, wpłata zabezpieczenia pieniężnego w określonej wysokości, obowiązek mieszkania w wyznaczonym miejscu i przekazanie do depozytu organowi wskazanemu w decyzji dokumentu podróży albo innego dokumentu tożsamości.
Jak pokazują badania, o wiele efektywniejsze niż „zwykłe” alternatywy do detencji są środki, które wykorzystują elementy pracy socjalnej. Zamiast kontroli, akcent kładziony jest na pracę z cudzoziemcami, aby wesprzeć ich i dać narzędzia do rozważenia wszelkich możliwych rozwiązań migracyjnych.
Rozwiązania belgijskie
Przedstawiciel Belgijskiego Urzędu Imigracyjnego zaprezentował rozwiązanie funkcjonujące w Belgii. 1 czerwca 2021 r. Urząd Imigracyjny utworzył tam nowy departament „Alternatywy dla detencji”. Jego głównym zadaniem jest opracowywanie i wdrażanie alternatywnych rozwiązań dla zatrzymania, głównie poprzez tworzenie programów coachingowych w ramach indywidualnego zarządzania. Osoby, które mogłyby być objęte detencją migracyjną, otrzymują zaproszenie na spotkanie z indywidualnym opiekunem, którego rolą jest zapewnienie wsparcia prawno-społecznego i udzielenie wskazówek dostosowanych do potrzeb poszczególnych osób.