Komisja do Spraw Dzieci i Młodzieży rozpatrzyła odpowiedź Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat skierowany do Rady Ministrów w sprawie podjęcia działań zmierzających do wprowadzenia zmian usprawniających funkcjonowanie systemu pieczy zastępczej.
Podczas posiedzenia komisji 6 listopada 2025 r. Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowały Ewelina Rzeplińska-Rogalska, dyrektorka Zespołu Ochrony Małoletnich oraz Paulina Nowosielska, dyrektorka Zespołu Prasowego Biura RPD.
Rodzina, nie instytucja
W posiedzeniu komisji, które otworzyła przewodnicząca – posłanka Monika Rosa, wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Sprawiedliwości, a także liczni reprezentanci strony społecznej.
Aleksandra Gajewska, Sekretarz Stanu w MRPiPS podkreśliła, że trwają prace nad reformą systemu pieczy zastępczej, a resort na bieżąco monitoruje dane dotyczące deinstytucjonalizacji, liczby dzieci w pieczy i miejsc w tejże. Podała, że według stanu na wrzesień tego roku, w Polsce są 1734 niewykonane decyzje sądu o umieszczeniu dzieci w pieczy. Natomiast w DPS przebywa 912 dzieci. Podkreśliła, że te dane są trudne, bo za każdą liczbą stoi ludzka historia.
Aleksandra Gajewska mówiła, że w ślad za małą nowelizacją będzie szła duża reforma systemu. Kluczowe działania idą w kierunku rozwoju rodzinnych form opieki, likwidacji ośrodków preadopcyjnych. Do końca czerwca 2027 r. dzieci tam przebywające mają trafić do pieczy rodzinnej.
Pozarządowi organizatorzy pieczy
Resort pracuje także nad lepszym raportowaniem o dzieciach w instytucjach, które nie są placówkami pieczy, jak DPS, ZOL.
Zmiany zakładają powstanie pozarządowych organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej. Jest to efekt wysłuchania strony społecznej, która wskazuje, że są chętni na tworzenie takich miejsc.
W ramach tzw. dużej nowelizacji planowane jest wprowadzenie długoterminowych rodzin zastępczych. Wymaga to m.in. skoordynowania z przepisami o przysposobieniu, z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym.
Znowelizowane przepisy wzmocnią także kwestię łączenia rodzeństw w pieczy zastępczej.
Apel strony społecznej
Ze strony społecznej obecnej na posiedzeniu komisji mocno wybrzmiała potrzeba wsparcia dla rodzin zastępczych.
Mirosław Kwiatkowski, przewodniczący OM NSZZ Solidarność Rodzin Zastępczych Zawodowych i Rodzinnych Domów Dziecka zaapelował o przyspieszenie uzgodnień dotyczących prac nad zmianami. Przypomniał, że w tym roku środki na utrzymanie rodzin zastępczych nie zostały podniesione. Ewentualna zwłoka w pracach mogłaby spowodować, że i w kolejnym roku pozostaną bez zmian.
Z MRPiPS padło zapewnienie, że projektowane przepisy gwarantują coroczną waloryzację tych środków.