W ogólnopolskiej konferencji naukowej „(Nie)pisane prawa dzieci. Sprawczość prawna młodych” wzięły udział Marlena Modzelewska i Katarzyna Drabarek z Zespołu Badawczego Biura Rzeczniczki Praw Dziecka.

Wydarzenie odbyło się w dniach 13-14 listopada 2025 r. w Warszawie z inicjatywy Korczakianum, Pracowni Naukowej Muzeum Warszawy, Instytutu Kultury Polskiej UW oraz Wydziału Pedagogiczny UW.

Tematyka konferencji

Konferencja zgromadziła badaczy, edukatorów, praktyków i przedstawicieli organizacji społecznych oraz osoby pracujące z młodymi osobami w różnych obszarach życia społecznego. Stanowiła przestrzeń do interdyscyplinarnej refleksji nad statusem dziecka jako podmiotu prawa.

Punktem wyjścia były inspiracje myślą Janusza Korczaka, który już sto lat temu wskazywał na konieczność uznania dzieci za współtwórców porządku społecznego, prawnego i obywatelskiego.

Podczas wydarzenia dyskutowano o tym, jak młodzi ludzie postrzegają prawo i jego instytucje, jakie oddolne, często niepisane reguły stosują, aby organizować swoje relacje i społeczności oraz jakie granice i możliwości napotykają w dialogu z dorosłymi i instytucjami publicznymi.

Badanie RPD

Podczas konferencji pracowniczki Biura Rzeczniczki Praw Dziecka zaprezentowały część wyników ogólnopolskiego badania dotyczącego realizacji prawa dziecka dotyczącego prawa do uczestnictwa.

Badanie w części ilościowej zrealizowano wśród uczniów w wieku 12-17 lat, a w jakościowej – wśród nastolatków, rodziców i nauczycieli. Analizowane zagadnienia dotyczyły m.in. dostępu do informacji, możliwości wyrażania opinii, poczucia wpływu, relacji z dorosłymi w środowisku domowym i szkolnym oraz świadomości przysługujących młodym praw.

Wyniki badań

Okazuje się, że 77 proc. młodych osób czuje, że w domu ich zdanie jest traktowane poważnie. W szkole podobne poczucie ma jedynie połowa uczniów. Ponadto 71 proc. badanych uważa, że rodzice zachęcają ich do wyrażania własnych opinii, natomiast w przypadku nauczycieli taką deklarację składa 44 proc. uczniów.

Zaledwie 21 proc. nastolatków ma poczucie wpływu na sprawy szkolne. Choć niemal wszyscy uczniowie słyszeli o statucie szkoły, jedynie 13 proc. deklaruje jego dobrą znajomość.

Działania RPD na rzecz ochrony praw dziecka

Udział przedstawicielek Biura Rzecznika Praw Dziecka w konferencji stanowi ważny element działań na rzecz promowania, monitorowania i ochrony praw dziecka w Polsce. Wydarzenie potwierdziło, jak istotna jest współpraca między instytucjami publicznymi, środowiskiem naukowym i praktykami pracującymi z młodymi ludźmi, aby lepiej rozumieć ich potrzeby, doświadczenia i perspektywę w dynamicznie zmieniającym się świecie.