Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministry Edukacji z apelem o podnoszenie wiedzy nauczycieli o pracy z dziećmi z chorobami przewlekłymi oraz o udzielanie im pierwszej pomocy.
– W moim szczególnym zainteresowaniu pozostaje sytuacja dzieci cierpiących na choroby przewlekłe, w szczególności w kontekście zapewniania im równych szans, właściwego traktowania oraz bezpieczeństwa pobytu w przedszkolach i szkołach, a także opieki i pomocy przedmedycznej w czasie pobytu w tych placówkach oświatowych – napisała Monika Horna-Cieślak w piśmie z 15 listopada 2025 r. do MEN.
Choroba przewlekła
Choroba przewlekła to taka, która od momentu wystąpienia trwa całe życie i nie ma możliwości wyleczenia. Może wystąpić w każdym wieku, jednak często dzieje się to już w dzieciństwie.
W ostatnich latach zwiększa się populacja dzieci z chorobami przewlekłymi – zarówno somatycznymi, jak i związanymi z zaburzeniami neurorozwojowymi. Choroby te są narastającym wyzwaniem epidemiologicznym i należy liczyć się, że coraz więcej dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym będzie mierzyć się z problemem zdrowotnym o przewlekłym charakterze. Wzrasta też liczba dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na zaburzenia neurorozwojowe.
Pierwsza pomoc dziecku. Apel RPD
Zdaniem Moniki Horna-Cieślak należy dążyć do sytuacji, w której każda osoba sprawująca długotrwałą opiekę nad małoletnim w związku z realizacją swojego zawodu (np. nauczyciel, pedagog czy opiekun) będzie mieć wiedzę i narzędzia, by udzielić pierwszej pomocy dziecku.
RPD zwróciła uwagę, iż przepisy ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami, która reguluje m.in. zagadnienie sprawowania opieki nad uczniami przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi w szkole, nie objęły dzieci realizujących wychowanie przedszkolne, w tym dzieci w wieku 6 lat objętych rocznym przygotowaniem przedszkolnym. Ponadto, aktualna dostępność uczniów do profilaktycznej opieki zdrowotnej w szkole, opieki sprawowanej przez pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania oraz higienistki szkolne nie jest zadowalająca. Wskazują na to m.in. podjęte w ostatnim czasie prace na rzecz zmiany ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami oraz niektórych innych ustaw – dotyczące m.in. poszerzenia kręgu osób, które mogą sprawować profilaktyczną opiekę zdrowotną nad uczniami, przy zachowaniu wysokiej jakości tej opieki oraz bezpieczeństwa objętych nią uczniów.
Materiały edukacyjne
W ocenie Rzeczniczki, aby efektywnie sprawować bezpośrednią opieką nad dzieckiem z chorobą przewlekłą podczas jego pobytu w placówce, każdy pracownik przedszkola i szkoły, w szczególności nauczyciel, powinien mieć zapewniony dostęp do wiedzy na temat charakterystyki przebiegu najpowszechniejszych chorób przewlekłych u dzieci i ich potrzeb związanych ze stanem zdrowia oraz zasad udzielania pierwszej pomocy.
Dlatego Rzeczniczka poprosiła MEN o zwrócenie się do Ośrodka Rozwoju Edukacji o przygotowanie, we współpracy z ekspertami z zakresu ochrony zdrowia, materiałów informacyjnych i edukacyjnych dla nauczycieli oraz dyrektorów przedszkoli i szkół na temat dzieci z chorobami przewlekłymi w szkole. Chodzi o zaktualizowanie obecnie dostępnych materiałów w ramach serii „One są wśród nas” oraz o sporządzenia nowych materiałów, odnoszących się aktualnych przewlekłych problemów zdrowotnych dzieci.