Rzecznik Praw Dziecka

Ponowny apel RPD w sprawie ograniczenia praw socjalnych

dziecko układa klocki

Rzeczniczka Praw Dziecka ponowiła apel do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie naruszeń prawa do godziwych warunków socjalnych dzieci umieszczonych prawomocnym wyrokiem w pieczy bieżącej.

Monika Horna-Cieślak w piśmie z 11 grudnia 2025 r. do MRPiPS zwróciła uwagę, iż do tej pory nie wpłynęła do Biura RPD odpowiedź resortu na zapytanie z 5 września 2025 r. w sprawie pieczy.

Pismo do Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej

Ograniczenie praw socjalnych

Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje, że problemem nie jest brak dostępności świadczeń, lecz fakt, że sądy nie korzystają od razu z rozwiązań przewidzianych w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zamiast umieszczać dzieci wymagające opieki poza rodziną biologiczną w pieczy zastępczej, sądy powierzają im jedynie tzw. „pieczę bieżącą”.

W ocenie Reczniczki takie stanowisko pomija ważną grupę dzieci – tych, wobec których sąd rodzinny nie ograniczył ani nie pozbawił rodziców władzy rodzicielskiej. W takich przypadkach nie można ustanowić pieczy zastępczej, a jedynie „pieczę bieżącą”. Skutkuje to ograniczeniem w korzystaniu przez dziecko z przysługujących mu praw socjalnych.

Na posiedzeniu Komisji ds. Dzieci i Młodzieży zwrócono uwagę, że opiekunowie dzieci oddanych przez sąd w pieczę są pozbawiani prawa do świadczenia wychowawczego i programu „Dobry start”. ZUS odmawia wypłat, zmuszając opiekunów – często dziadków – do powtarzania procedur odwoławczych przed sądami administracyjnymi, mimo wcześniejszych pozytywnych wyroków. Wskazano, że świadczenia nie są dostępne w sposób powszechny i równy, co pogłębia ryzyko ubóstwa rodzin opiekujących się kilkorgiem dzieci.

Pytania do resortów

Rzeczniczka Praw Dziecka ponownie zwróciła się o informację czy resort rodziny planuje zmiany legislacyjne. Spytała także, jakich ustaleń dokonano wraz z Ministerstwem Sprawiedliwości w sprawie niestosowania przez sądy rozwiązań przewidzianych w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Potrzebujesz pomocy?
Czat dla dzieci i młodzieży

Czat dla dzieci i młodzieży

Ten czat przeznaczony jest wyłącznie dla dzieci i młodzieży.

Jeśli jesteś rodzicem lub osobą dorosłą, skorzystaj z innych form kontaktu dostępnych na stronie.