Rzeczniczka Praw Dziecka przestawiła Ministerstwu Edukacji Narodowej stanowisko do projektu rozporządzenia MEN z 19 listopada 2025 r. dotyczącego podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Projektowane rozwiązania
– Projektowane rozwiązania należy ocenić co do zasady pozytywnie z perspektywy nadrzędnego dobra dziecka. Zaproponowany kierunek zmian zmierza do odejścia od nadmiernie sformalizowanego modelu kształcenia na rzecz podejścia uwzględniającego indywidualne potrzeby rozwojowe dzieci, ich możliwości oraz tempo uczenia się – napisała Monika Horna-Cieślak 15 grudnia 2025 r.
– Akcentowanie roli kompetencji, sprawczości ucznia oraz znaczenia doświadczeń edukacyjnych pozostaje w zgodzie z obowiązkiem państwa zapewnienia dziecku edukacji służącej jego wszechstronnemu rozwojowi – podkreśliła Rzeczniczka Praw Dziecka.
Według RPD, projekt poprzez wzmocnienie aktywnej roli ucznia w procesie edukacyjnym oraz możliwość uwzględnienia zainteresować w toku realizacji programowej wpisuje się w standard wynikający z art. 12 Konwencji o prawach dziecka.
Szkolna praktyka
Monika Horna-Cieślak podkreśliła jednocześnie, że pełna realizacja tego prawa wymaga zapewnienia w praktyce szkolnej rzeczywistych mechanizmów umożliwiającym dzieciom wyrażanie własnych poglądów oraz uwzględnianie ich stanowiska w sprawach dotyczących kształcenia. Prawo do bycia wysłuchanym powinno być urzeczywistniane w codziennej praktyce szkolnej, poprzez uwzględnienie głosu dziecka w sprawach dotyczących organizacji i doboru metod dydaktycznych.
Zdaniem Rzeczniczki Praw Dziecka, na szczególnie pozytywną ocenę zasługuje przyjęcie w projekcie funkcjonalnego podejścia do edukacji uczniów z niepełnosprawnością intelektualną, która jest zgodna z art. 23 Konwencji. Projekt sprzyja realizacji zasady niedyskryminacji poprzez zwiększenie elastyczności edukacji i lepsze dostosowanie procesu do zróżnicowanych potrzeb dzieci.