Ministerstwo Finansów nie uwzględniło apelu Rzeczniczki Praw Dziecka w sprawie preferencyjnego obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych dla samotnie wychowujących dzieci.
– Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) nie jest narzędziem polityki społecznej, jego głównym zadaniem jest realizacja celu fiskalnego. Dzięki wpływom z tego podatku państwo zaopatrywane jest w środki finansowe, które są niezbędne do realizacji zadań społecznych, publicznych, w tym związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ekonomicznego i militarnego jego obywateli – wskazało Ministerstwo Finansów w odpowiedzi z 16 stycznia 2026 r.
Zdaniem resortu przyznanie rozwodzącemu się rodzicowi prawa do opodatkowanie jego dochodów na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy PIT rozszerzyłoby krąg osób uprawnionych do tej preferencji i w rezultacie zwiększyłaby negatywny skutek dla sektora finansów publicznych w postaci mniejszych dochodów publicznych.
Apel RPD w sprawie preferencyjnego PIT
21 grudnia 2025 r. Monika Horna-Cieślak Rzeczniczka Praw Dziecka wystąpiła do Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie preferencyjnego obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Wskazała, że jej wystąpienie ma na celu skuteczną ochronę prawa każdego dziecka do godziwych warunków socjalnych.
Dla kogo ulga?
Preferencyjne rozliczenie dotyczy osób samotnie wychowujących dziecko, za które uważa się zgodnie z ustawą o PIT rodzica biologicznego lub przysposabiającego albo opiekuna prawnego, jeżeli rodzic lub opiekun prawny jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację w rozumieniu odrębnych przepisów albo osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Rodzic w trakcie rozwodu
Rzeczniczka Praw Dziecka w piśmie do ministerstwa zwróciła uwagę, że z preferencyjnego opodatkowania na zasadach określonych dla osób samotnie wychowujących dzieci nie skorzysta podatnik – rodzic w trakcie rozwodu.
Sytuacja rodzica rozwodzącego się, który w czasie nierzadko kilkuletniego postępowania sądowego faktycznie w pojedynkę wychowuje dziecko, nie odbiega od sytuacji „panny, kawalera, wdowy, wdowca, rozwódki, rozwodnika albo osoby, w stosunku do której sąd orzekł separację albo osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności”.
Osoby samotnie wychowujące dzieci
Takie też przypadki są sygnalizowane do Biura RPD. Obowiązująca regulacja prawna nie odpowiada na zapotrzebowanie adresatów ulgi wyróżniających się cechą „samotnego wychowywania dziecka”. Nie wszystkie osoby faktycznie samotnie wychowujące dzieci mają możliwość skorzystania z preferencyjnego obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W ocenie Rzeczniczki skorzystanie z możliwości preferencyjnego rozliczenia powinni mieć wszyscy rodzice faktycznie samotnie wychowujący dzieci, którzy nie wykonują w tym samym czasie i w tym samym miejscu w stosunku do dziecka czynności przy współudziale drugiego rodzica, składających się na wychowania dziecka.
Odpowiedź ministerstwa
W odpowiedzi resort wskazał, że nie znajduje uzasadnienia dla postulowanej zmiany przepisów.
MF wyjaśniło, że Polska od lipca 2024 r. objęta jest unijną procedurą nadmiernego deficytu, która wymaga od naszego kraju wprowadzenia rozwiązań skutkujących obniżeniem długu i deficytu budżetowego. Niepożądanym z punktu widzenia całego społeczeństwa jest podejmowanie działań, które spowalniają lub utrudniają wyjście Polski z tej procedury. Spadek dochodów publicznych, który byłby konsekwencją realizacji postulatu Rzeczniczki, musiałby zostać zrównoważony ograniczeniem wydatków publicznych, w tym przeznaczanych na wspieranie osób i rodzin, które najbardziej tego potrzebują.