W posiedzeniu Parlamentarnym Rady Ochrony Pracy Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowała Anna Gałązka z Zespołu Spraw Socjalnych Biura RPD.
Tematem wydarzenia 20 stycznia 2026 r. była ochrona pracowniczych praw dzieci do lat 16.
Praca dzieci
Podczas posiedzenia Główny Inspektor Pracy podkreślił, iż ochrona praw pracowniczych dzieci do lat 16. to szczególny obszar prawa pracy, w którym ustawodawca w sposób jednoznaczny podporządkowuje dopuszczalność wykonywania pracy nadrzędnej w zasadzie dobra dziecka. Główny Inspektor wskazał, iż przepisy, które regulują zatrudnianie dzieci mają charakter wyjątkowy i restrykcyjny. Ich celem jest zapewnienie, aby jakakolwiek aktywność zarobkowa lub o zbliżonym charakterze nie zagrażała zdrowiu, bezpieczeństwu, rozwoju fizycznemu i psychicznemu dziecka lub też realizacji obowiązku szkolnego.
Rola Państwowej Inspekcji Pracy
W wymienionym zakresie szczególną rolę odgrywa Państwowa Inspekcja Pracy, która została wyposażona w kompetencje kontrolne, nadzorcze i informacyjne. Stanowi funkcję realnego gwaranta przestrzegania praw pracowniczych dzieci, a jej działania koncentrują się na zapobieganiu nadużyciom, eliminowaniu przypadków nielegalnego zatrudniania dzieci oraz zapewnieniu, aby warunki wykonywania pracy dzieci były dostosowane do ich wieku, możliwości psychofizycznych oraz potrzeb rozwojowych.
Dziecko wymaga ochrony ze strony państwa
Anna Gałązka z Zespołu Spraw Socjalnych Biura RPD podkreśliła, że dziecko podejmujące pracę lub inną formę aktywności zarobkowej pozostaje przede wszystkim dzieckiem, osobą w trakcie intensywnego rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego. Wymaga szczególnej troski i ochrony ze strony państwa.
Przepisy prawa krajowego i międzynarodowego jednoznacznie wskazują, że praca dzieci może być dopuszczalna jedynie w ściśle określonych warunkach, czyli nie może naruszać ich prawa do nauki, zdrowia, bezpieczeństwa, ani godnego rozwoju.
Bez umów, bez nadzoru
Rzeczniczkę Praw Dziecka niepokoi fakt, że praca dzieci odbywa się wciąż czasami w warunkach nieformalnych, czyli bez umów, bez nadzoru, często ponad siły w godzinach nieprzystosowanych do wieku dziecka i kosztem obowiązku szkolnego. Zdaniem RPD, również problem pracy dzieci w środowisku cyfrowym nie jest wystarczająco uregulowany i monitorowany.
Cyfrowa praca dzieci i sharenting
Przedstawicielka Biura RPD przypomniała, iż Biuro wciąż czeka na odpowiedź na wystąpienie z 7 października 2025 r. do Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej w sprawie pilnego podjęcia działań ustawodawczych zapewniających realną ochronę najmłodszych. Rzeczniczka apelowała wtedy o zainicjowanie procesu legislacyjnego zmierzającego do kompleksowego uregulowania kwestii cyfrowej pracy dzieci oraz zjawiska sharentingu.
Kontrakt sportowy z dzieckiem
Obecnie w Zespole Spraw Socjalnych badana jest również kwestia procedury uzyskiwania zezwolenia właściwego inspektora pracy na zawarcie z dzieckiem poniżej 16. roku życia kontraktu sportowego.
Wydawanie zezwoleń
W sprawie zezwoleń inspektora pracy na zawarcie z dzieckiem poniżej 16. roku życia kontraktu sportowego Biuro RPD skierowało 22 stycznia 2026 r. pismo do Państwowej Inspekcji Pracy, z prośbą o udostepnienie informacji dotyczącej wydawania zezwoleń przez PIP na podstawie art. 304⁵ Kodeksu pracy, dotyczących dzieci poniżej 16. roku życia w latach 2023-2025, w tym: o liczbie wniosków złożonych o wydanie zezwoleń w zakresie kontraktów sportowych, a także liczbę i podział wydanych zezwoleń według okręgowych inspektorów pracy.