Podczas posiedzenia podkomisji stałej ds. zabezpieczenia społecznego Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowali Jan Gawroński, ekspert – społeczny zastępca RPD, Barbara Olszowy z Zespołu Zdrowia oraz Jakub Czemierowski z Sekcji Obsługi Asystenckiej Biura RPD.

Tematyka posiedzenia

Głównym tematem spotkania 22 stycznia 2026 r. było przedstawienie informacji Ministerstwa Zdrowia na temat działań podejmowanych w zakresie wczesnego diagnozowania dzieci rozwijających się w spektrum autyzmu.

To ważny temat dla rodzin i dzieci, a właściwe rozwiązania zwiększają szansę na pomoc i wsparcie od najmłodszych lat.

Głos eksperta – społecznego zastępcy Rzeczniczki Praw Dziecka

Jan Gawroński podzielił się swoją historią oraz zaapelował o podjęcie wspólnych działań. Podkreślił konieczność prowadzenia prac w duchu koalicyjnym, by zwiększyć liczbę możliwie jak najwcześniejszych diagnoz. Podziękował także wszystkim za zaangażowanie w działania na rzecz tego obszaru.

Aktualne badania

Zgodnie z aktualnymi badaniami, w przypadku spektrum autyzmu wczesna diagnoza oraz towarzysząca jej intensywna terapia mają kluczowe znaczenie dla rozwoju dziecka oraz poziomu jego funkcjonowania. Stanowisko to podzielają również środowiska eksperckie, które postulują wprowadzenie diagnozowania dzieci już na etapie bilansu dwulatka.

Problemy systemowe

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wskazuje jednak, że system ochrony zdrowia nie jest jeszcze przygotowany do tego, by lekarze podstawowej opieki zdrowotnej prowadzili w ramach bilansu dwulatka obserwację w kierunku zachowań neuroatypowych. Eksperci uważają jednak, że trzeba działać. Ich zdaniem jest zbyt wcześnie, by wprowadzić diagnozę neuroatypowości u dwulatków przez brak przygotowania lekarzy POZ i posiadania prostej, szybkiej metody oceniania takich zachowań. Podkreślono, że brak pozytywnej oceny obecnych narzędzi diagnostycznych nie oznacza, iż sam kierunek działań jest niewłaściwy.

Bilans dwulatka

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że planuje przegląd koszyka świadczeń gwarantowanych w zakresie bilansu dwulatka, który ma zostać przeprowadzony we współpracy z Instytutem Matki i Dziecka. Nie ma jednak pewności czy działania te rozpoczną się jeszcze w tym roku, czy dopiero w kolejnym.