Kamila Rengert-Biegańska z Zespołu Edukacji i Wychowania Biura Rzeczniczki Praw Dziecka uczestniczyła w posiedzeniu podkomisji sejmowej poświęconym skutkom likwidacji i przekształcania placówek oświatowych. W imieniu RPD przedstawiła stanowisko dotyczące konieczności uwzględniania praw i dobra dziecka w procesach reorganizacji sieci szkół i przedszkoli.

W swoim wystąpieniu 12 lutego 2026 r. przedstawicielka Biura RPD podkreśliła, że Rzeczniczka dostrzega wyzwania stojące przed samorządami związane m.in. z niżem demograficznym i potrzebą racjonalizacji wydatków publicznych. Jednocześnie zaznaczyła, że rolą Rzeczniczki Praw Dziecka jest ocena czy sposób podejmowania i realizowania decyzji dotyczących likwidacji placówek pozostaje zgodny z prawami dziecka wynikającymi z Konstytucji RP oraz Konwencji o prawach dziecka.

Najczęstsze problemy zgłaszane przez rodziców i uczniów

Biuro Rzeczniczki Praw Dziecka otrzymuje coraz więcej zgłoszeń dotyczących planowanych likwidacji szkół i przedszkoli. Rodzice, uczniowie oraz nauczyciele zwracają uwagę na brak transparentności procesów decyzyjnych, ograniczony wpływ społeczności szkolnych na podejmowane decyzje oraz niewystarczającą analizę skutków zmian dla dzieci i młodzieży.

Potrzeba rzeczywistych konsultacji społecznych

Podczas posiedzenia wskazano, że konsultacje społeczne powinny mieć realny charakter i umożliwiać rodzicom oraz uczniom przedstawienie swoich argumentów. Protesty rodziców i sprzeciw uczniów należy traktować jako ważny sygnał wymagający ponownej analizy planowanych działań z perspektywy najlepszego interesu dziecka.

Wątpliwości dotyczące łączenia szkół i przedszkoli

Szczególną uwagę poświęcono sytuacji najmłodszych dzieci w przypadku łączenia szkół podstawowych z przedszkolami. Zwrócono uwagę, że wychowanie przedszkolne bywa w takich przypadkach realizowane w salach lekcyjnych niedostosowanych do potrzeb rozwojowych dzieci w wieku przedszkolnym, zwłaszcza w zakresie ruchu, zabawy i spontanicznej aktywności.

Postulaty Rzeczniczki Praw Dziecka

Przedstawicielka Biura RPD podkreśliła, że decyzje o likwidacji lub przekształcaniu placówek edukacyjnych powinny być poprzedzone oceną skutków dla dzieci, rzetelnymi konsultacjami społecznymi, analizą rozwiązań alternatywnych oraz zapewnieniem pełnej przejrzystości procesu decyzyjnego. Likwidacja placówki powinna być traktowana jako rozwiązanie ostateczne, stosowane dopiero po wyczerpaniu innych możliwości.