W posiedzeniu sejmowej Komisji do spraw Dzieci i Młodzieży poświęconemu zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowała Barbara Olszowy z Zespołu Zdrowia Biura RPD.
Podczas wydarzenia 12 lutego 2026 r. omówiono informacje przekazane przez Fundację Życie Warte Jest Rozmowy na temat zachowań samobójczych dzieci i młodzieży w Polsce, najnowszych danych, wyników badań i rekomendacji działań. Tematem debaty były też podejmowane i planowane działania przeciw zachowaniom samobójczym – przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Cyfryzacji.
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży – wyniki badań
Z badań przeprowadzonych w ramach projektu „Zdrowie psychiczne młodych cyfrowych” na reprezentatywnej próbie 1818 młodych osób z VII klas szkoły podstawowej i III klasy szkoły ponadpodstawowej wynika, że w 2025 r. po raz pierwszy od kilku lat nastąpił spadek (o 6,3 proc.) liczby prób samobójczych wśród osób do 19. roku życia.
Statystyki wskazują, że próby samobójcze są zdecydowania częstsze u dziewcząt niż u chłopców. Niestety po kilkuletnim okresie spadkowym, w 2025 r. nastąpił wzrost (o 26,8 proc.) liczby samobójstw wśród osób młodych. Wzrasta liczba samobójstw wśród dziewcząt.
Młodzi ludzie doświadczający zachowań samobójczych (takich jak myśli, plany czy próby samobójcze), poszukują jednak pomocy u rówieśników. Wśród uczniów młodszych 37 proc. udzieliło pomocy koleżance lub koledze, którzy powiedzieli im o swoich myślach samobójczych. W grupie starszej było to 53 proc.
Młodzi w środowisku cyfrowym
Dzieci i młodzież korzystający z mediów społecznościowych są powszechnie narażeni na wyświetlanie materiałów z treściami suicydalnymi. Problem dotyczy 39 proc. uczniów z grupy młodszej i 55 proc. uczniów z grupy starszej, przy czym 90 proc. tych osób zadeklarowało, że z własnej inicjatywy nie poszukiwało takich treści w Internecie.
Szczególnie niepokojące jest to, że osoby doświadczające zachowań samobójczych z grupy młodszej były częściej narażone na tego rodzaju treści niż osoby z grupy starszej. Ponad 60 proc. badanych z grupy młodszej i ponad 50 proc. badanych z grupy starszej z zachowaniami suicydalnymi doświadczyło więcej niż jednego rodzaju przemocy – najczęstszą jej formą była przemoc psychiczna ze strony rodzica, opiekuna.
Realna pomoc i wsparcie
Podczas posiedzenia omówiono podjęte inicjatywy, działania prewencyjne oraz wsparciowe, jakie realizowane były w ostatnich latach w celu przeciwdziałania kryzysom siucydalnych u osób małoletnich.
Przedstawiono również działania podejmowane w celu zapobiegania kryzysowi zdrowia psychicznego wśród osób małoletnich oraz zwiększenie dostępności do świadczeń zdrowotnych, w tym m.in. reformę psychiatrii dziecięcej, Krajowy Program Przeciwdziałania Zachowaniom Samobójczym, zwiększenie zatrudnienia nauczycieli specjalistów w placówkach edukacyjnych oraz aktywności mające na celu zwiększenie dostępności dzieci i młodzieży do pomocy. Wspomniano też o działaniach dążących do poprawy bezpieczeństwa najmłodszych w cyberprzestrzeni – to m.in. opracowanie nowych projektów wdrażających unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA), prace nad programem anonimowej weryfikacji wieku i funkcjonowanie Dyżurnet.pl.