W posiedzeniu Rady Ekspertów ds. Chorób Mózgu Medycznej Racji Stanu Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowała Katarzyna Skrętowska-Szyszko, dyrektorka Zespołu Zdrowia Biura RPD.
Choroby mózgu i ośrodkowego układu nerwowego jako wyzwania dla Polski i Unii Europejskiej były tematem wydarzenia zorganizowanego 3 marca 2026 r w Pałacu Staszica w Warszawie.
Tematyka spotkania
W dyskusji wybrzmiało, że choroby mózgu są jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych dla Polski i Unii Europejskiej, wymagających pilnego, systemowego podejścia oraz włączenia do priorytetów państwa. Eksperci wskazali, że tylko skoordynowana opieka, wczesna diagnostyka i nowoczesne terapie mogą ograniczyć rosnące koszty społeczne i zdrowotne oraz poprawić sytuację pacjentów z chorobami neurologicznymi, psychicznymi i onkologicznymi.
Podczas wydarzenia omówiono wyzwania kliniczne i organizacyjne, konieczne do zapewnienia poprawy sytuacji pacjentów z chorobą Parkinsona i Alzheimera, migreną przewlekłą, padaczką lekooporną, schizofrenią i glejakami. Zwrócili uwagę na potrzeby wzmacniania koordynacji opieki, wczesnej diagnostyki oraz skutecznych modeli terapeutycznych, a także adherencji czyli przestrzegania zaleceń lekarskich.
Eksperci wskazali, że pacjenci muszą lepiej rozumieć znaczenie stosowania się do zaleceń lekarza, regularnego i zgodnego z zaleceniami przyjmowania leków, aby skutecznie walczyć z chorobami neurologicznymi i psychiatrycznymi.
Koszty i skutki
Podczas dyskusji podkreślono, że demografia, styl życia oraz rzeczywistość powodują, iż choroby mózgu dotykają coraz większą liczbę osób. To stanowi wyzwanie dla polskiego systemu ochrony zdrowia, ale też dla samych pacjentów i ich rodzin. Wskazano, że skutki chorób mózgu są coraz bardziej kosztowne zarówno w ujęciu systemowym jak i jednostkowym. W ujęciu systemowym łączne koszty chorób mózgu przewyższają koszty kilku innych dużych grup chorobowych, w tym onkologii, diabetologii i reumatologii razem wziętych. Dlatego eksperci uważają, że konieczne jest włączenie „brain planu” do priorytetów zdrowotnych państwa.
Neurolodzy apelują o uznanie zdrowia mózgu za kluczowy priorytet państwa i chcą wrócić do prac nad Polskim Planem Mózgu.
Głos Biura Rzeczniczki Praw Dziecka
Katarzyna Skrętowska-Szyszko, zwróciła uwagę, że kryzys zdrowia psychicznego młodych jest dostrzegany w Biurze RPD w szczególności w zgłoszeniach od samych małoletnich na Dziecięcy Telefon Zaufania. W 2025 r. DTZ przeprowadził 57 652 rozmowy z dziećmi (35 229 rozmów telefonicznych i 22 423 czaty). Interwencje ratujące życie i zdrowie zostały podjęte w 1067 przypadkach.
Działalność DTZ pokazuje, iż nieustanne działania na rzecz zdrowia psychicznego młodzieży i dzieci są konieczne, ale też konieczne jest działanie na rzecz zdrowia psychicznego osób dorosłych – rodziców i opiekunów faktycznych osób małoletnich, którzy niejednokrotnie też doświadczają kryzysów rzutujących na pełnienie przez nich ról rodzicielskich i opiekuńczych.
Katarzyna Skrętowska-Szyszko poinformowała o działaniach RPD w obszarach zdrowia psychicznego dzieci. Mówiła też o działaniach w obszarze chorób nowotworowych u dzieci, w tym nowotworów ośrodkowego układu nerwowego. Zwróciła uwagę m.in. na wystąpienia generalne z 2025 r. dotyczące utworzenia Rejestru Onkologii i Hematologii Dziecięcej oraz potrzeby stworzenia i przyjęcia Krajowej Sieć Onkologii i Hematologii Dziecięcej.