W posiedzeniu podkomisji nadzwyczajnej Komisji zdrowia na temat projektów ustaw ograniczających promocję alkoholu Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowała Justyna Oknińska-Janzen z Zespołu Zdrowia Biura RPD.

Podczas wydarzenia 10 marca 2026 r. rozpatrzono dwa poselskie projekty dotyczące zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości (druki nr 2007 i 2010) dotyczące głównie reklamy, promocji alkoholu oraz polityki zdrowia publicznego. Celem posiedzenia było wysłuchanie uzasadnień projektów oraz rozpoczęcie dyskusji nad kierunkiem zmian legislacyjnych.

Alkohol powoduje poważne konsekwencje

Omawiając projekty podkreślono, że alkohol powoduje poważne konsekwencje społeczne i zdrowotne. Obecne przepisy są zbyt liberalne wobec marketingu alkoholu, dlatego potrzebne są działania ograniczające promocję i dostępność alkoholu.

Zwrócono uwagę na problem przemocy domowej związanej z alkoholem, obciążenie systemu ochrony zdrowia oraz wpływ alkoholu na bezpieczeństwo publiczne.

Eksperci są zdania, że alkohol nie jest zwykłym produktem konsumpcyjnym i wymaga szczególnej regulacji państwa. Konieczne jest ograniczenie przekazów reklamowych.

Ograniczenie promocji i marketingu

Przy okazji omówienia projektu z druku nr 2010 wskazano, że projekt nie zakłada całkowitego zakazu sprzedaży alkoholu. Jego celem jest ograniczenie promocji i marketingu.

Część posłów zwróciła uwagę na skutki gospodarcze nowych regulacji, wpływ zakazu reklamy na rynek mediów oraz możliwe ograniczenie przychodów branży reklamowej.

Wskazywano również, że nadmierne regulacje mogą być nieskuteczne. Potrzebne są bardziej kompleksowe działania społeczne.

Eksperci zdrowia publicznego podkreślili, że alkohol jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób, a ograniczenie reklamy jest jednym z narzędzi zmniejszania spożycia. Reklama piwa stanowi wyjątek w przepisach i budzi kontrowersje. Potrzebna jest spójna strategia państwa, bo marketing wpływa na inicjację alkoholową młodzieży.

Głos i apel Biura Rzeczniczki Praw Dziecka

Przedstawicielka Biura RPD zwróciła uwagę, iż mimo obowiązującego zakazu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, dostęp do niego dla dzieci i młodzieży w praktyce pozostaje łatwy i powszechny. Choć niektóre raporty wskazują na ogólną tendencję spadkową liczby nastolatków spożywających alkohol w ostatnich latach, nie można ignorować faktu, że blisko połowa młodszych nastolatków oraz niemal wszyscy w wieku 17–18 lat doświadczyli pierwszego kontaktu z alkoholem.

Obowiązujące przepisy nie chronią skutecznie tych, którzy najbardziej potrzebują ochrony: dzieci i młodzieży. W świetle tych danych Biuro RPD apeluje zarówno do parlamentarzystów, jak i do Ministerstwa Zdrowia o wprowadzenie rozwiązań prawnych, które skutecznie będą chronić dzieci.

Potrzeba poprawek

Przewodniczący komisji stwierdził, że oba projekty wymagają dalszych analiz legislacyjnych, a podkomisja będzie kontynuować prace nad szczegółowymi zapisami. Możliwe jest zgłaszanie poprawek w kolejnych etapach prac.