Rzecznik Praw Dziecka

Dziecko z chorobą przewlekłą w przedszkolu i szkole. RPD ponownie apeluje do MEN

dziecko się bawi

Rzeczniczka Praw Dziecka wystąpiła do Ministerstwa Edukacji Narodowej z ponownym apelem w sprawie podjęcia działań na rzecz dzieci cierpiących na choroby przewlekłe.

– Sprawa ta jest dla mnie bardzo istotna, ponieważ liczne wnioski wpływające do Biura Rzecznika Praw Dziecka wskazują na to, że dzieci cierpiące na choroby przewlekłe nadal doświadczają licznych trudności podczas pobytu w szkole lub przedszkolu, wynikających ze specyficznych potrzeb związanych z opieką nad tą grupą małoletnich – napisała Monika Horna-Cieślak 11 marca 2026 r.

Drugie wystąpienie do MEN ws. zlecenia ORE działania na rzecz przygotowania nauczycieli do pracy z dziećmi z chorobami przewlekłymi

Wystąpienie w sprawie

RPD skierowała ponowny apel, gdyż jej wystąpienie z 15 listopada 2025 r. pozostaje bez odpowiedzi. Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się w ubiegłym roku do Ministry Edukacji o podjęcie działań w zakresie podnoszenia wiedzy nauczycieli o pracy z dziećmi z chorobami przewlekłymi oraz udzielania im pierwszej pomocy.

– W moim szczególnym zainteresowaniu pozostaje sytuacja dzieci cierpiących na choroby przewlekłe, w szczególności w kontekście zapewniania im równych szans, właściwego traktowania oraz bezpieczeństwa pobytu w przedszkolach i szkołach, a także opieki i pomocy przedmedycznej w czasie pobytu w tych placówkach oświatowych – podkreśliła Monika Horna-Cieślak w piśmie do MEN.

Dziecko z chorobą przewlekłą w przedszkolu i szkole

Choroba przewlekła

Choroba przewlekła to taka, która od momentu wystąpienia trwa całe życie i nie ma możliwości wyleczenia. Może wystąpić w każdym wieku, jednak często dzieje się to już w dzieciństwie.

W ostatnich latach zwiększa się populacja dzieci z chorobami przewlekłymi zarówno somatycznymi, jak i związanymi z zaburzeniami neurorozwojowymi. Choroby te są narastającym wyzwaniem epidemiologicznym i należy liczyć się z tym, że coraz więcej dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym będzie doświadczać problemów zdrowotnych o przewlekłym charakterze. Wzrasta też liczba dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na zaburzenia neurorozwojowe.

Pierwsza pomoc dziecku. Apel RPD

Zdaniem Moniki Horna-Cieślak należy dążyć do sytuacji, w której każda osoba sprawująca długotrwałą opiekę nad małoletnim w związku z realizacją swojego zawodu (np. nauczyciel, pedagog czy opiekun) będzie mieć wiedzę i narzędzia, by udzielić pierwszej pomocy dziecku.

RPD zwróciła uwagę, iż przepisy ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami, która reguluje m.in. zagadnienie sprawowania opieki nad uczniami przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi w szkole, nie objęły dzieci realizujących wychowanie przedszkolne, w tym dzieci w wieku 6 lat objętych rocznym przygotowaniem przedszkolnym. Ponadto, aktualna dostępność uczniów do profilaktycznej opieki zdrowotnej w szkole, opieki sprawowanej przez pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania oraz higienistki szkolne nie jest zadowalająca.

Materiały edukacyjne

W ocenie Rzeczniczki, aby efektywnie sprawować bezpośrednią opieką nad dzieckiem z chorobą przewlekłą podczas jego pobytu w placówce, każdy pracownik przedszkola i szkoły, w szczególności nauczyciel, powinien mieć zapewniony dostęp do wiedzy na temat charakterystyki przebiegu najpowszechniejszych chorób przewlekłych u dzieci i ich potrzeb związanych ze stanem zdrowia oraz zasad udzielania pierwszej pomocy.

Dlatego Rzeczniczka zaapelowała do MEN, by Ośrodek Rozwoju Edukacji przygotował, we współpracy z ekspertami z zakresu ochrony zdrowia, materiały informacyjne i edukacyjne dla nauczycieli oraz dyrektorów przedszkoli i szkół na temat dzieci z chorobami przewlekłymi w szkole. Chodzi o zaktualizowanie dostępnych materiałów w ramach serii „One są wśród nas” oraz o sporządzenie nowych, odnoszących się do aktualnych przewlekłych problemów zdrowotnych dzieci.