Wydarzenie pod hasłem „Ekonomia zdrowia publicznego. Jak zatrzymać spiralę otyłości i cukrzycy w Polsce?” odbyło się 23 marca 2026 r. w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie. Organizatorem był Instytut Rozwoju Spraw Społecznych, którego celem jest analizowanie zjawisk ekonomiczno-społecznych przez pryzmat zdrowia i opieki zdrowotnej.
Tematyka spotkania
Spotkanie dotyczyło profilaktyki nadwagi, otyłości i cukrzycy z perspektywy rozwiązań edukacyjnych, prawnych i podatkowych w Polsce.
Podczas rozmów eksperci omówili zagadnienia dotyczące skali problemu otyłości i cukrzycy oraz wyzwań, jakie te choroby niosą dla zdrowia publicznego, w tym zdrowia dzieci i młodzieży.
Roli profilaktyki
Ponad 56 proc. społeczeństwa w Polsce choruje na otyłość, a ponad 10 proc. na cukrzycę.
Obecnie wyzwaniem jest zbyt słabo realizowana profilaktyka zdrowotna, a w kontekście leczenia otyłości – także brak ścieżek postępowania diagnostycznego i leczniczego oraz specjalistycznych ośrodków w systemie ochrony zdrowia. Brakuje też leków refundowanych.
Dlatego jedną z rekomendacji specjalistów jest zwiększanie roli profilaktyki i wczesnej diagnostyki w strukturze systemu oraz dostosowywanie modelu opieki do zmian demograficznych i chorób, z którymi się mierzymy.
Pacjent musi być świadomy, jak może o siebie dbać i jakich świadczeń może oczekiwać w zmaganiu się z chorobą otyłościową.
Dieta Polaków
Eksperci zwrócili szczególną uwagę na sposób żywienia Polaków, którzy w niewystarczającym stopniu wybierają produkty wartościowe dla zdrowia, a zbyt często spożywają te, które nie powinny stanowić podstawy żywienia (mięso, tłuszcze zwierzęce, białe pieczywo). Spożycie warzyw i owoców u dzieci spada w okresie tzw. wieku rozwojowego, jednak odnotowuje się także spadek konsumpcji owoców i warzyw we wszystkich grupach wiekowych.
Polityka fiskalna
Zdaniem ekspertów konieczne jest uwzględnienie zdrowia publicznego w polityce fiskalnej państwa. Zwrócono uwagę na nieprzystające stawki VAT. Wśród napojów bezalkoholowych przybywa wód z sokiem, które są na etykietach opisywane jako woda. Jednak nie nawadniają tak, jak czysta woda, a dodany do nich sok traci większość walorów zdrowotnych. Mimo to VAT na zwykłą wodę wynosi 23 proc., a na tę z sokiem – 5 proc. Takie podejście jest niezgodne z interesem społecznym i nie kształtuje zdrowych nawyków.
Edukacja społeczna
Istotnym wątkiem debaty był wpływ mediów społecznościowych na wybory żywieniowe, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Edukacja społeczeństwa przegrywa z przekazem influencerów promujących niezdrowe produkty. Konieczne są zatem działania systemowe ograniczające dezinformację i promujące rzetelną wiedzę.