Z kolejnym wystąpieniem dotyczącym dzieci KODA zwróciła się Rzeczniczka Praw Dziecka do Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Prośba o podjęcie działań i brak odpowiedzi
W wystąpieniu z 28 maja 2025 r. Monika Horna-Cieślak poprosiła o podjęcie działań na rzecz poprawy sytuacji dzieci KODA, czyli słyszących, wychowywanych przez niesłyszących rodziców lub opiekunów w polskim systemie edukacji.
Akronim KODA oznacza słyszące dziecko w rodzinie niesłyszących rodziców, opiekunów (z ang.: kid/kids of deaf adults). Z danych statystycznych wynika, że ponad 90 proc. osób z trudnościami słuchowymi ma słyszące dzieci.
Specyfika funkcjonowania dzieci KODA
Do specyfiki funkcjonowania dzieci KODA należy m.in. dwujęzyczność i dwukulturowość. Dla wielu dzieci KODA pierwszym naturalnym językiem jest migowy – język ich rodziców.
Zdaniem Rzeczniczki Praw Dziecka dzieci KODA, które doświadczają negatywnych skutków niepełnosprawności własnych rodziców, nierzadko wypierają lub zachowują w tajemnicy odczuwane problemy. Brak poczucia akceptacji, słaba integracja z klasą oraz problemy z opanowaniem materiału nierzadko powodują znaczącą absencję na zajęciach lekcyjnych.
Problemy w szkole
W ocenie Moniki Horna-Cieślak placówki edukacyjne i kadra pedagogiczna mogłyby istotnie wpłynąć na poprawę sytuacji uczniów KODA. Ważną kwestią jest budowanie u nauczycieli świadomości specyfiki funkcjonowania KODA oraz oswajanie środowiska szkolnego z różnego rodzaju odmiennościami.
Prośba o odpowiedź
W piśmie z 29 marca 2026 r. Rzeczniczka Praw Dziecka poprosiła o udzielenie informacji, czy kwestie przedstawione w wystąpieniu generalnym z 28 maja 2025 r. są lub były przedmiotem analiz MEN, a także czy rozważana jest możliwość zakwalifikowania dzieci KODA do grupy dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych (analogicznie do innych dzieci dwukulturowych i dwujęzycznych).
Ponowne wystąpienie do Minister Edukacji Narodowej ws. dzieci KODA w systemie edukacji
Rzeczniczka zaapelowała o podjęcie pilnych działań w celu zapewnienia dzieciom KODA warunków edukacji dostosowanych do ich możliwości i potrzeb.