Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na wystąpienie Rzeczniczki Praw Dziecka dotyczące wsparcia dla rodziców dzieci ze spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych (FASD), w szczególności dzieci adoptowanych i pozostających w rodzinnej pieczy zastępczej.
Kluczowe wyzwania dla systemu
MRPiPS w odpowiedzi 31 marca 2026 r. podzieliło pogląd Rzeczniczki Praw Dziecka, że wspieranie dzieci z FASD oraz rodzin wychowujących dzieci z FASD jest niezwykle poważnym, a jednocześnie kluczowym wyzwaniem dla systemu zabezpieczenia społecznego w kontekście dbałości o dobro młodych osób borykających się z poważnymi wyzwaniami wynikającymi z nieodpowiedzialnych zachowań rodziców.
Ministerstwo szczególnie zwróciło uwagę na fakt, że znaczna liczba dzieci dotkniętych FASD i wymagających wielkoaspektowego wsparcia to osoby umieszczone w pieczy zastępczej.
Kompetencje systemu ochrony zdrowia
Pomoc dzieciom z FASD oraz ich rodzinom, ze względu na medyczne konsekwencje spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych, w dużej mierze pozostaje w kompetencjach systemu ochrony zdrowia. Resort rodziny zauważa, że organizatorzy rodzinnej pieczy zastępczej starają się pomagać rodzinom zastępczym w pozyskaniu odpowiedniego do potrzeb wsparcia, podejmują dodatkowe inicjatywy w tym zakresie.
– Brak systemowego wspierania rodziców i opiekunów dzieci z konkretnymi diagnozami medycznymi (w tym z FASD) w aspekcie długoterminowej, wyspecjalizowanej i skoordynowanej ścieżki pomocy wynika nie tylko z braku odpowiednich regulacji prawnych w tym zakresie, ale również z niedoboru specjalistów, bądź nieprzystosowaniem praktyków do szczególnej pracy z rodzinami i dziećmi z FASD. Przygotowanie konkretnych rozwiązań legislacyjnych powinno być zatem poprzedzone zbudowaniem szerokiego systemu kadr. Podkreślenia wymaga, że psycholodzy, pedagodzy, terapeuci, inne osoby pracujące w systemie pieczy zastępczej czy udzielające wsparcia rodzinom posiadają dużą wiedzę i doświadczenie w tej dziedzinie – zwróciło uwagę MRPiPS.
Wzmocnienie wsparcia
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej celem wzmocnienia wsparcia dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej oraz ich opiekunów proceduje obecnie projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (UD354), pozostający na etapie uzgodnień i konsultacji publicznych.
Celem wzmocnienia oferowanego wsparcia, przyspieszenia procedur diagnozy oraz leczenia i terapii, projekt zakłada nadanie dzieciom z rodzin zastępczych i adopcyjnych (poza adopcją przez współmałżonka) uprawnienia do korzystania z dostępu do usług publicznej służby zdrowia poza kolejką.