Rzeczniczka Praw Dziecka skierowała do prokuratury okręgowej wniosek o nadzór zwierzchni nad postępowaniem dotyczącym narażenia małoletniej na niebezpieczeństwo.
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 6 kwietnia 2026 r. wniosła o analizę zasadności decyzji o umorzeniu dochodzenia w sprawie narażenia małoletniej na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Akta sprawy
Postępowanie dotyczyło sytuacji, w której matka kilkumiesięcznej córki sprawowała nad nią opiekę będąc w stanie nietrzeźwości. Zachowanie to zostało zakwalifikowane jako czyn z art. 160 § 2 kodeksu karnego.
29 marca 2024 r. prokuratura rejonowa wydała postanowienie o umorzeniu dochodzenia uznając, że w sprawie brak jest znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu wskazano, że matka nie stworzyła konkretnego, realnego i natychmiastowego zagrożenia dla życia lub zdrowia córki.
Stanowisko RPD
Rzeczniczka Praw Dziecka nie podzieliła tej oceny. Wskazała, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż matka dziecka znajdowała się w stanie głębokiej nietrzeźwości (ponad 3 promila alkoholu). Mimo to sprawowała opiekę nad niemowlęciem.
Wersja przedstawiona przez matkę i jej partnera jest niewiarygodna. Z jego zeznań wynika bowiem, że nie przebywał z dzieckiem, a matka i niemowlę znajdowali się w innym pokoju. Nie sposób uznać, że mógł on realnie reagować na potrzeby dziecka.
Z kolei babcia dziecka zeznała, że rano opiekowała się wnuczką, jednak później sama miała niemal 1 promil alkoholu we krwi. Oznacza to, że również ona nie była w stanie zapewnić dziecku bezpiecznej opieki. Obie kobiety przyznały, że spożywały alkohol do późnych godzin wieczornych dnia poprzedniego.
W świetle tych ustaleń oczywiste jest, że dziecko przez wiele godzin pozostawało bez realnej, odpowiedzialnej opieki.
Opieka nad niemowlęciem
Monika Horna-Cieślak podkreśliła, że opieka nad dzieckiem wymaga stałej kontroli, czujności i zdolności do natychmiastowej reakcji na potrzeby zdrowotne i życiowe niemowlęcia. Tymczasem w stanie głębokiej nietrzeźwości opiekun nie jest w stanie ocenić ryzyka, odpowiednio reagować.
Wniosek o ponowną analizę sprawy
W ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że matka, będąc w stanie głębokiej nietrzeźwości, sprawowała opiekę nad niemowlęciem, co stanowiło bezpośrednie narażenie dziecka na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – noszące znamiona przestępstwa.
Zdaniem RPD decyzja o umorzeniu dochodzenia została podjęta przedwcześnie i bez właściwej oceny ryzyka wynikającego z zachowania opiekunki. Wobec powyższego Rzeczniczka wniosła o przeprowadzenie ponownej, rzetelnej analizy akt w sprawie.