Zespół do spraw ochrony dzieci z niepełnosprawnościami przed przemocą to pierwsza taka inicjatywa w Polsce, której zadaniem jest wypracowanie standardów ochrony tej grupy osób. 16 grudnia 2024 r. w Biurze Rzeczniczki Praw Dziecka odbyła się uroczysta inauguracja prac zespołu. Monika Horna-Cieślak podkreślała, że do RPD wpływają zgłoszenia dotyczące przemocy wobec dzieci z niepełnosprawnościami, w tym edukacyjnej i terapeutycznej. Z uwagi na te niepokojące sygnały konieczne stało się podjęcie działań, których celem jest przeciwdziałanie oraz zapobieganie zjawisku.

Zadaniem zespołu jest m.in. szczegółowa analiza standardów i dokumentów chroniących dzieci z niepełnosprawnościami przed przemocą oraz zbiorów dobrych praktyk obowiązujących w różnych instytucjach w Polsce oraz za granicą. Celem zespołu jest również działalność edukacyjna dotycząca specyfiki ukrytej przemocy skierowana do rodziców oraz placówek edukacyjnych i terapeutycznych.

Charakter systemowy

7 kwietnia 2026 r. w formule online obyło się kolejne posiedzenie Zespołu. Podczas spotkania zaprezentowano dotychczasowe postępy prac nad poszczególnymi rozdziałami rekomendacji dotyczącymi przeciwdziałania przemocy wobec dzieci z niepełnosprawnościami.

Rekomendacje mają charakter systemowy i odnoszą się do różnych obszarów funkcjonowania młodej osoby. Obejmują m.in. sfery życia w rodzinie, w instytucjach opiekuńczych i terapeutycznych, ale także w środowisku rówieśniczym, systemie edukacji i ochronie zdrowia. Celem rekomendacji jest wskazanie pożądanych kierunków zmian zarówno w praktyce instytucji, jak też w codziennym działaniu osób pracujących z dziećmi.

Podczas spotkania omówiono przygotowany projekt roboczy dokumentu dotyczącego dzieci z głęboką niepełnosprawnością, które obecnie nie posiadają statusu ucznia, lecz wychowanka.