Rzeczniczka Praw Dziecka przekazała stanowisko do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły pierwszego stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej.
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 14 kwietnia 2026 r. do Ministerstwa Edukacji Narodowej wskazała, że wobec utrzymania podstawy programowej w zasadniczo niezmienionym kształcie od 2017 r. kluczowe jest jasne zakomunikowanie celu i charakteru projektowanej regulacji, zwłaszcza jako rozwiązania zapewniającego ciągłość systemową na etapie przejściowym.
Uwagi RPD do rozporządzenia ws. podstawy programowej dla uczniów BS I Stopnia i SPdP
Charakter regulacji
W ocenie Rzeczniczki, konieczne jest wyraźne wskazanie, że regulacja ma charakter zachowawczy, co ma szczególne znaczenie w kontekście realizacji prawa dziecka do nauki wynikającego z art. 70 Konstytucji RP, art. 28 i 29 Konwencji o prawach dziecka, a w odniesieniu do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – art. 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
RPD zwróciła uwagę, że obowiązujące przepisy prawa oświatowego nakładają na system edukacji obowiązek wspierania uczniów adekwatnie do ich indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych. Jej zdaniem jasne odniesienie do tych standardów w uzasadnieniu projektu sprzyja przejrzystości procesu legislacyjnego i ułatwia odbiór regulacji przez środowisko oświatowe oraz rodziny dzieci z niepełnosprawnościami.
Uczniowie szkół specjalnych
Szczególną uwagę Rzeczniczka poświęciła sytuacji uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy, dla których jest to często ostatni etap edukacji formalnej. W tym kontekście utrzymanie niezmienionej podstawy programowej wymaga wyjątkowej staranności w jej stosowaniu tak, by realizowane treści odpowiadały aktualnym potrzebom uczniów, zwłaszcza w zakresie przygotowania do dorosłego życia i możliwie samodzielnego funkcjonowania.
Zgodność ze standardami
RPD w piśmie do MEN podkreśliła, że nie zgłosiła uwag, które uniemożliwiałyby przyjęcie projektowanego rozporządzenia. Jednocześnie wskazała na potrzebę monitorowania skutków jego stosowania w praktyce szkolnej, szczególnie w odniesieniu do uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy oraz uczniów z niepełnosprawnościami oraz uwzględniania tych doświadczeń w dalszych pracach.