Rzecznik Praw Dziecka

Znęcanie się nad małoletnią. RPD wnosi o nadzór zwierzchni

prawnik

Rzeczniczka Praw Dziecka wystąpiła do prokuratury okręgowej z prośbą o analizę akt postępowania przygotowawczego prokuratury rejonowej w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa znęcania się fizycznego i psychicznego nad małoletnią.

Monika Horna-Cieślak w piśmie z 18 kwietnia 2026 r. podniosła, iż prokurator rejonowy odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Z taką decyzją Rzeczniczka nie mogła się jednak zgodzić. Jej zdaniem decyzja jest co najmniej przedwczesna.

Analiza sprawy

Zdaniem RPD prokurator posiadając materiał dowodowy uzasadniający podejrzenie popełnienia przestępstwa odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie. Tymczasem dostarczony przez babcię małoletniej materiał dowodowy, jak i zeznania rodziców zastępczych w sposób wystarczający uzasadniają podjęcie śledztwa i poszerzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Głos małoletnich

Rzeczniczka wskazała, że zupełnie niezrozumiałym działaniem prokuratury rejonowej jest odstąpienie od przeprowadzenie dowodu z przesłuchania małoletniej, jak również pozostałych małoletnich, będących świadkami przedmiotowego zdarzenia. Prokuratura powinna uzyskać opinię biegłego z zakresu psychologii na okoliczność, czy małoletni świadkowie z uwagi na swój wiek i poziom rozwoju mogą złożyć zeznania. W przypadku pozytywnej opinii, zasadnym jest zwrócenie się z wnioskiem o przesłuchanie małoletnich w przyjaznym trybie, określonym w kodeksie postępowania karnego.

Rzeczniczka zaznaczyła, że dowód ten ma charakter fundamentalny i nie może zostać pominięty bez uszczerbku dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. To właśnie małoletni jako osoby bezpośrednio dotknięte zarzucanym przestępstwem, są nie tylko pokrzywdzonymi, ale również świadkami przemocy, której doświadczyli osobiście.

Opinia biegłego

RPD podkreśliła również, że przesłuchanie małoletnich pokrzywdzonych w przyjaznym trybie wiąże się z obligatoryjnym udziałem biegłego psychologa, który nie tylko wspomaga prawidłowy przebieg czynności, ale po jej zakończeniu sporządza opinię sądowo-psychologiczną. Opinia ta stanowi niejednokrotnie kluczowe źródło wiedzy o stanie dziecka.

Inne okoliczności

Zdaniem Rzeczniczki, prokuratura powinna też rozważyć przeprowadzenie innych niezbędnych do wyjaśnienia czynności zmierzających do wyjaśnienia wątpliwości, jakie pozostają w przedmiotowej sprawie.

Z uwagi na powyższe Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do prokuratury okręgowej z wnioskiem o zbadanie przedmiotowej sprawy w ramach nadzoru zwierzchniego i powiadomienie o ustaleniach.

Potrzebujesz pomocy?
Czat dla dzieci i młodzieży

Czat dla dzieci i młodzieży

Ten czat przeznaczony jest wyłącznie dla dzieci i młodzieży.

Jeśli jesteś rodzicem lub osobą dorosłą, skorzystaj z innych form kontaktu dostępnych na stronie.