W sprawie opakowań słodyczy i napojów, które są podobne do napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych czy produktów leczniczych zwróciła się Rzeczniczka Praw Dziecka do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Uzasadnione zastrzeżenia
– Do Biura Rzecznika Praw Dziecka napływają sygnały dotyczące obecności na rynku produktów spożywczych (zwłaszcza słodyczy oraz napojów), których opakowania, forma graficzna, nazewnictwo lub sposób prezentacji wykazują istotne podobieństwo do opakowań napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych, produktów leczniczych albo innych produktów przeznaczonych wyłącznie dla osób dorosłych. Praktyka ta budzi uzasadnione zastrzeżenia z punktu widzenia ochrony dobra dziecka, albowiem może prowadzić do utrwalania u małoletnich pozytywnych skojarzeń z produktami, które ze swej natury nie są dla nich przeznaczone, oraz do oswajania ich z symboliką używek i środków farmaceutycznych – wskazała Monika Horna-Cieślak w piśmie z 24 kwietnia 2026 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Prośba o podjęcie działań
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się z prośbą o podjęcie działań legislacyjnych dotyczących określenia zasad projektowania i stosowania opakowań artykułów rolno-spożywczych kierowanych do konsumentów, w szczególności dzieci i młodzieży.
Aktualnie kwestie te reguluje ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którą opakowania artykułów rolno-spożywczych wprowadzanych do obrotu powinny zapewniać zachowanie cech istotnych dla danego rodzaju artykułu, decydujących o jego tożsamości.
Przepis ten nie odnosi się jednak wprost do dopuszczalnych granic stylizacji opakowań i nie ustanawia szczególnych ograniczeń dotyczących nawiązywania przez producentów do produktów potencjalnie szkodliwych lub przeznaczonych wyłącznie dla osób pełnoletnich.
Obecny stan prawny
W konsekwencji, zdaniem Rzeczniczki Praw Dziecka, obecny stan prawny nie daje podstaw do jednoznacznego kwestionowania praktyk polegających na oferowaniu produktów spożywczych w opakowaniach imitujących swoim wyglądem opakowania alkoholu, papierosów czy leków, o ile produkt spełnia ogólne wymogi prawa żywnościowego i nie wprowadza formalnie w błąd co do swego charakteru.
Dziecko jako konsument
– Dziecko jako konsument wymagający wzmożonej ochrony może bowiem odbierać przekaz marketingowy w sposób odmienny od przeciętnego dorosłego konsumenta, a stosowanie takich form opakowań może wywoływać niepożądany efekt normalizacji produktów i zachowań nieodpowiednich dla jego wieku – podkreśliła Monika Horna-Cieślak.
Według Rzeczniczki Praw Dziecka zasadnym pozostaje rozważenie podjęcia prac legislacyjnych zmierzających do uzupełnienia lub doprecyzowania obowiązujących regulacji w taki sposób, by wprost uwzględniały potrzebę ochrony małoletnich przed stosowaniem wobec artykułów rolno-spożywczych opakowań lub form prezentacji mogących wywoływać skojarzenia z produktami nieprzeznaczonymi dla dzieci.