Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Prezesa Zarządu Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych „Start” z prośbą o wyjaśnienia w sprawie decyzji skutkującej wykluczeniem dzieci z Zespołem Downa z klasyfikacji pływackiej w kategorii dla zawodników z niepełnosprawnością intelektualną.
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 29 kwietnia 2026 r. wskazała na sygnały rodziców dzieci z niepełnosprawnościami, w tym 13-letniej zawodniczki z Zespołem Downa, która od kilku lat uczestniczy w treningach oraz zawodach parapływackich, w tym rangi mistrzowskiej, osiągając miejsca medalowe. Zawodniczka ta, podobnie jak inni sportowcy, została zakwalifikowana do klasy S14 zgodnie z obowiązującymi zasadami, po uprzednim przejściu wieloetapowego procesu klasyfikacyjnego, obejmującego specjalistyczne badania i testy.
Pismo do Prezesa Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych Start
– Rodzice dzieci zostali zobowiązani do przeprowadzenia wskazanych badań na własny koszt, w zaufaniu do stabilności i przewidywalności systemu kwalifikacji sportowej oraz działania podmiotów odpowiedzialnych za organizację sportu osób z niepełnosprawnościami. Pomimo spełnienia wszystkich wymogów formalnych i medycznych, dzieci te zostały następnie objęte decyzją o charakterze generalnym, polegającą na ich wykluczeniu z klasyfikacji S14, a tym samym pozbawieniu możliwości udziału w zawodach, ze skutkiem natychmiastowym – napisała Rzeczniczka Praw Dziecka.
Arbitralna decyzja
RPD podkreśliła, że decyzja ta nie była poprzedzona indywidualną oceną poszczególnych zawodników, lecz została zastosowana wobec całej grupy dzieci wyłącznie ze względu na rozpoznanie Zespołu Downa. Powyższe okoliczności rodzą wątpliwości co do zgodności podjętych działań z obowiązującymi standardami ochrony praw dziecka.
Rzeczniczka dodała, że sposób postępowania w sprawie może naruszać zasadę zaufania obywateli do instytucji publicznych i podmiotów realizujących zadania o charakterze publicznym. Po spełnieniu określonych wymogów formalnych i poniesieniu związanych z tym kosztów, doszło do nagłej zmiany zasad skutkującej wykluczeniem dzieci z udziału w systemie współzawodnictwa.
Negatywny skutek dla dzieci
Decyzja o wykluczeniu wywołuje nie tylko skutki organizacyjne i sportowe, lecz także istotne konsekwencje w sferze psychicznej i społecznej dzieci. Młode osoby zostały pozbawione możliwości uczestnictwa w wydarzeniach sportowych mimo wieloletniego zaangażowania, systematycznej pracy oraz wcześniejszego dopuszczenia do rywalizacji.