Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało odpowiedź na uwagi Rzeczniczki Praw Dziecka do projektu rozporządzenia zmieniającego zasady dopuszczania podręczników do użytku szkolnego.
Z odpowiedzi nadesłanej 22 maja 2026 r. wynika, że resort nie uwzględnił zgłoszonych zastrzeżeń wskazując, że obowiązujące rozwiązania systemowe już dziś zapewniają wsparcie dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Uwagi RPD
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 9 maja 2026 r. do Ministerstwa Edukacji Narodowej wskazała, że projektowane przepisy, choć nie odnoszą się wprost do sytuacji uczniów, oddziałują pośrednio na warunki realizacji prawa do nauki, w tym na dostępność materiałów dydaktycznych wykorzystywanych w procesie kształcenia.
RPD oceniła, że projekt rozporządzenia nie przewiduje mechanizmów umożliwiających monitorowanie skutków wprowadzanych zmian z perspektywy ich wpływu na sytuację uczniów, w szczególności uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz uczniów z niepełnosprawnościami i innych grup narażonych na wykluczenie.
W opinii RPD narzędzia dydaktyczne wykorzystywane w szkołach powinny podlegać ocenie nie tylko na etapie stanowienia, lecz także przez pryzmat ich funkcjonowania w praktyce szkolnej, z uwzględnieniem zróżnicowanej sytuacji uczniów.
Dostępność podręczników
W odniesieniu do dostępności podręczników dla uczniów z niepełnosprawnościami resort edukacji podkreślił, że przygotowanie specjalistycznych adaptacji jest finansowane i organizowane centralnie, m.in. poprzez zlecanie Uniwersytetowi Warszawskiemu opracowywania dostosowanych materiałów edukacyjnych.
Adaptacje te obejmują różne formy, w tym m.in.: materiały w Braille’u, druku powiększonym, wersje elektroniczne, materiały łatwe do czytania i zrozumienia oraz zasoby w polskim języku migowym, a ich celem jest zapewnienie szerokiego dostępu do edukacji.
Oznaczenia poziomu językowego
MEN nie podzieliło również zastrzeżeń dotyczących ograniczenia oznaczeń poziomu językowego podręczników do skali Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ). Resort wskazał, że zmiana ta wynika bezpośrednio z podstawy programowej i nie ogranicza możliwości indywidualizacji nauczania. Jednocześnie przypomniał, że wybór podręczników należy do nauczycieli oraz szkoły, zgodnie z procedurą określoną w przepisach.
Dodatkowa analiza
W sprawie braku dodatkowej analizy skutków regulacji wobec uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi MEN uznało ją za niepotrzebną. Zdaniem resortu dane dotyczące przygotowywania materiałów dostosowanych są już znane ministerstwu, ponieważ to ono odpowiada za ich zlecanie i organizację.