Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce wydłużenia okresu wypłacania zasiłku opiekuńczego rodzicom chorujących dzieci, które wymagają długotrwałego procesu diagnostycznego i leczniczego. Apelowała o to Rzeczniczka Praw Dziecka.

MRPiPS w odpowiedzi z 26 maja 2026 r. na apel RPD dostrzegło szczególne potrzeby rodzin, które opiekują się dziećmi zmagającymi się z ciężkimi i przewlekłymi chorobami, w tym chorobami nowotworowymi. Ministerstwo przyznało Monice Horna-Cieślak rację, że sytuacje te wymagają od opiekunów znacznego zaangażowania oraz zapewnienia odpowiedniego wsparcia systemowego.

Odpowiedź Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej ws. zasiłku opiekuńczego

Nowy zapis w ustawie

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało rozwiązanie przewidujące wprowadzenie do ustawy zasiłkowej (ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa) dodatkowego okresu zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad ciężko chorym dzieckiem do ukończenia przez nie 18. roku życia.

Okres zasiłku

Dodatkowy okres zasiłku ma wynosić 60 dni w roku kalendarzowym – niezależnie od obowiązującego limitu zasiłku opiekuńczego (tj. 60/30/14 dni rocznie).

Rozwiązanie ma umożliwić rodzicom i opiekunom spędzenie znacznie dłuższego czasu przy chorym dziecku, bez ryzyka utraty zatrudnienia i wynagrodzenia, co pozytywnie wpłynie na proces leczenia i rekonwalescencji dziecka.

Członek rodziny

Dodatkowo Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przewidziało rozszerzenie definicji członka rodziny zawartej w ustawie zasiłkowej o osoby powiązane więzami faktycznymi (sprawujące faktyczną opiekę).

Opieka nad dzieckiem

Proponowana jest również zmiana art. 188 par. 1 kodeksu pracy w zakresie zwolnienia od pracy z powodu opieki nad dzieckiem. Nowelizacja ma zapewnić pracownikom – rodzicom prawo do zwolnienia od pracy z powodu opieki nad dzieckiem w wymiarze 2 dni do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Proces legislacyjny

Resort rodziny poinformował, że skierował już wystąpienie o wpisanie projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Po uzyskaniu wpisu projekt zostanie skierowany do uzgodnień, konsultacji publicznych oraz opiniowania – w tym przez Rzeczniczkę Praw Dziecka.

Apel RPD

W sprawie potrzeby wydłużenia okresu wypłacania zasiłku opiekuńczego rodzicom chorujących dzieci, które wymagają długotrwałego procesu diagnostycznego oraz leczniczego Rzeczniczka Praw Dziecka apelowała do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 15 kwietnia 2026 r.

– Niezwykle ważne i zasadne jest wprowadzenie zmian w obszarze odnoszącym się do zasiłku opiekuńczego w taki sposób, by realnie zabezpieczyć sytuację sprawowania opieki nad ciężko chorym dzieckiem – podkreśliła Monika Horna-Cieślak.

Zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy, w przypadku konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem do ukończenia 14. roku życia przysługuje bez względu na rodzaj choroby dziecka przez okres zwolnienia od wykonywania pracy, nie dłużej jednak niż przez 60 dni w roku kalendarzowym.

Zatem wszystkie choroby, w tym również te najcięższe, traktowane są obecnie na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w taki sam sposób, determinując obowiązujący okres przysługiwania prawa do zasiłku opiekuńczego wyłącznie przez kryterium wieku osoby pozostającej pod opieką.

Sytuacja rodzin

Tymczasem sytuacja rodzin dzieci ze zdiagnozowanymi problemami zdrowotnymi, które wymagają długotrwałego procesu diagnostycznego i leczniczego jest diametralnie inna od sytuacji rodziców dzieci chorujących na powszechne i uleczalne choroby.

Wielu rodziców ciężko chorych dzieci niejednokrotnie staje przed koniecznością rezygnacji z pracy albo przebywania na urlopie bezpłatnym celem towarzyszenia dziecku w długotrwałej hospitalizacji. Wpływa to negatywnie na sytuację finansową rodziny, zwłaszcza w połączeniu ze zwiększonymi wydatkami związanymi z chorobą.

Prawo do zasiłku opiekuńczego. RPD przekazała stanowisko do MRPiPS