Rzecznika Praw Dziecka zwróciła się do Wojewody Lubuskiego w sprawie sytuacji małoletnich obywateli Ukrainy znajdujących się w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania.
– W zainteresowaniu Rzecznika Praw Dziecka leży sytuacja małoletnich obywateli Ukrainy, którzy z uwagi na planowane ograniczenie dostępności pomocy realizowanej w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania w związku z wejściem w życie ustawy z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, utracą możliwość korzystania z tej formy wsparcia. Do Rzecznika Praw Dziecka napływają coraz liczniejsze zgłoszenia sygnalizujące problemy z tym związane – napisała Monika Horna-Cieślak w piśmie z 2 czerwca 2026 r.
System wsparcia
Ośrodki zbiorowego zakwaterowania od momentu ich utworzenia pełniły kluczową funkcję w systemie wsparcia, zapewniając schronienie oraz podstawowe warunki bytowe osobom, które zostały objęte ochroną czasową w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. W wielu przypadkach stanowiły one jedyne dostępne rozwiązanie mieszkaniowe dla rodzin z dziećmi, które nie posiadały możliwości zapewnienia sobie samodzielnego zakwaterowania na rynku prywatnym.
Prośba RPD o informacje
W związku z powyższym RPD zwróciła się z prośbą o informacje dotyczące aktualnej sytuacji mieszkańców ośrodków na właściwym dla wojewody obszarze działania. Rzeczniczka w szczególności prosiła o przekazanie danych: ile dzieci obecnie przebywa w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, czy przewidziano możliwość przedłużenia zakwaterowania rodzin z dziećmi w przypadku trudności z usamodzielnieniem, czy w planie działania uwzględniono, że rodziny z dziećmi uzyskały stabilizację życiową w obecnym miejscu zakwaterowania, a ich przeniesienie może wpłynąć negatywnie na ich sytuację życiową? Rzeczniczka chciała też wiedzieć czy przeprowadzono indywidualną ocenę sytuacji rodzin pod kątem zdolności do usamodzielnienia się.
RPD pyta MSWiA
W sprawie sytuacji małoletnich obywateli Ukrainy Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz do Regionalnego Koordynatora wsparcia pismach z 10 lutego 2026 r. Monika Horna Cieślak wskazała, że w chwili, gdy ustanie wsparcie związane z zakwaterowaniem, rodziny te nie będą miały realnych możliwości samodzielnego zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych z uwagi na braki w dostępności mieszkań socjalnych i komunalnych lub niemożliwe do zrealizowania koszty najmu prywatnego.
Rzeczniczka w apelu do MSWiA zwróciła się o rozważenie działań legislacyjnych oraz interwencyjnych ukierunkowanych na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych wszystkich małoletnich obywateli Ukrainy przebywających obecnie w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania wraz z rodzicami lub opiekunami oraz o poinformowanie o podjętych krokach.
Z kolei w apelu do regionalnego koordynatora wsparcia dla województw wielkopolskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego RPD zwróciła się z prośbą o przekazanie informacji, w jaki sposób program „Wspólnie do Niezależności” jest realizowany na terenie miasta Gorzów Wielkopolski. Poprosiła także o opis faktycznie dostępnych form wsparcia oferowanych w ramach programu oraz informacje o działaniach podejmowanych wobec rodzin z dziećmi przebywających w ośrodkach w związku z projektowanymi zmianami ustawowymi.