Podczas posiedzenia sejmowej Komisji do spraw dzieci i młodzieży omówiono informacje Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące wysłuchania małoletnich w trybie art. 185a i art. 185b kodeksu postępowania karnego. Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentował Karol Brzeziński z Zespołu Prawa Karnego Biura RPD.
Przyjazne pokoje przesłuchań – standardy i wyzwania
Komisja analizowała funkcjonowanie przyjaznych pokoi przesłuchań dzieci, w tym ich organizację, warunki lokalowe oraz zgodność z obowiązującymi przepisami. Z informacji przedstawionych przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, że większość pomieszczeń spełnia wymagania określone w rozporządzeniach. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły przede wszystkim elementów wyposażenia i aranżacji, takich jak kolorystyka ścian i mebli, możliwość regulacji oświetlenia czy dostępność literatury w języku małoletniego pokrzywdzonego lub świadka. Wskazano, że są to kwestie, które można stosunkowo łatwo wyeliminować.
Większe wyzwanie stanowią ograniczenia architektoniczne w starszych budynkach sądów. Zdarzają się sytuacje, w których dziecko zmierzające na przesłuchanie może spotkać na korytarzu osobę podejrzaną lub sprawcę. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że rekomenduje lokalizowanie przyjaznych pokoi w sąsiedztwie wydziałów cywilnych, natomiast nowe budynki sądów projektowane są w sposób zapewniający odrębne wejścia do tych pomieszczeń.
Potrzeba dalszych analiz
Podczas posiedzenia 1 lipca 2026 r. poruszono również kwestię przesłuchiwania w przyjaznym trybie osób, które ukończyły 15., ale nie ukończyły 18. roku życia. Przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zapowiedzieli podjęcie współpracy z Instytutem Wymiaru Sprawiedliwości w celu przeprowadzenia badań dotyczących liczby uwzględnianych i oddalanych wniosków o przesłuchanie małoletnich oraz sposobu uzasadniania wydawanych w tym zakresie postanowień.
W toku dyskusji zwrócono również uwagę na potrzebę zajęcia stanowiska w sprawie wysłuchania małoletniego w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 109 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz rozważenia, czy wysłuchanie dziecka w takich sprawach nie powinno mieć charakteru obligatoryjnego.